ÜCRET KESME CEZASI
Kıymetli okurlarım iş hayatında eşitlik ve disiplini sağlayabilmek için zaman zaman cezalandırma yöntemlerine de başvurmak gerekmektedir.Bu nedenle bugünkü konumuzu danışanlarımızdan da çokça gelen ücret kesme cezasına ayırdım.
İşçinin ilgili disiplin kurallarına yahut kanundan doğan yükümlülüklerine aykırı davranması durumunda İşverenin eylemin ağırlığına göre iş akdini haklı yahut geçerli nedenle feshetme hakkı bulunduğu gibi uyarı cezası, kınama cezası yahut ücret kesme cezası verme hakkı bulunmaktadır.
Ancak ücret kesintisi cezası ilgili ücretin çoğunlukla işçinin tek geçim kaynağı olması, işçi açısından arz ettiği önemin büyük olması sebebi ile diğer disiplin cezalarından farklı olarak İş Kanunu’nun 38nci maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile elde edilmesi beklenen amaç yapılacak kesintinin belirli kurallara bağlanarak işçinin korunmasının sağlanmasıdır.
Ücret kesme cezası; işçinin her ay için en fazla iki yevmiyesi tutarından şayet işçi parça başına ya da yapılan işin miktarına göre ücret alıyorsa bunların iki günlük yevmiye tutarından fazla olmamak üzere ücretinden kesinti yapılmasını öngören bir cezadır.
İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez.
Çalışanın ücretinden yapılacak ceza kesintisi bir ayda iki günlük ücretten fazla olamaz.
Ücret kesintisi cezasının miktarının işçinin en çok iki günlük ücreti olabileceği yönündeki kanun hükmü işçiye verilebilecek tüm ücret kesintisi cezası miktarını değil, cezanın sadece bir aylık dönemde uygulanabilecek olan kısmının azami miktarına ilişkindir. Örneğin işveren işçinin sözleşme ile belirlenen disiplin kurallarını ihlal eden eylemi sebebiyle işçiye 2 günlük ücret miktarının üzerinde ücret kesintisi cezası verebilir. Ancak bu cezayı uygularken bir aylık sürede işçinin ücretinin sadece iki günlük miktarına kadar kesinti yapabilir. Kalan miktar ilerleyen dönemlerde kesilebilir.
İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir.
İşçinin ücret kesme cezasının iptali için yargı yoluna gitme hakkı bulunmaktadır.İşçinin işverenin fazla yahut kanuna aykırı ücret kesintisi yapması halinde iş sözleşmesini haklı nedenle bildirimsiz feshetme hakkı da bulunmaktadır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E.2009/3466, K.2011/2483 ve 04.02.2011 tarihli kararında; işçinin ücretinde yapılan haksız kesinti sonucu işyerini terk etmesini işçi tarafından eylemli olarak yapılan haklı sebebe dayalı fesih olarak değerlendirilmiştir.
İşçilerden ücretten kesme mahiyetinde kesilen tutarlar işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılıp harcanmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına, Bakanlıkça belirtilecek Türkiye'de kurulu bulunan ve mevduat kabul etme yetkisini haiz bankalardan birine, kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde yatırılır. Her işveren işyerinde bu paraların ayrı bir hesabını tutmak zorundadır. Birikmiş bulunan ceza paralarının nerelere ve ne kadar verileceği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının başkanlık edeceği ve işçi temsilcilerinin de katılacağı bir kurul tarafından karara bağlanır.
Özetle; ücret kesme cezası 4857 sayılı İş Kanunu’nda düzenlenmiştir.Bu cezanın amacı çalışanların, işyeri kurallarına aykırı davranmamaları için caydırıcılık oluşturmaktır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 38’inci maddesi gereğince işveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası verememektedir. İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekmektedir. İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamamaktadır.Ceza olarak kesilen ücret işverenin kasasına girmez, ayrı bir hesapta tutularak bir ay içinde ÇSGB’nın belirleyeceği banka hesabına yatırılmak zorundadır.
Haftaya görüşmek dileğiyle...
