Bedava Peynir Fare Kapanında Olur
Hayatın değişmeyen, eskimeyen kuralları vardır. Ne kadar zaman geçerse geçsin, teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, insanoğlunun ayağını yerden kesen en tehlikeli yanılgı hep aynı kalır: Emek vermeden bir anda çok kazanmak.
Halbuki akil ve alın teri dökmeden elde edilen her kazanç gibi gözüken kazanımlar saman alevi gibi bir anda parlar sonra ise yok olur.
Son zamanlarda etrafımıza şöyle bir baktığımızda, bu yanılgının ne denli büyük bir salgına dönüştüğünü üzülerek görüyoruz. Kiminle konuşsak, hangi haber bültenine baksak karşımıza ya sanal bahis bataklığına saplanmış gençler ya da "kısa yoldan yüksek kazanç" vaadiyle kurulan ne idüğü belirsiz fonların peşinde birikimini yitiren insanlar çıkıyor. Ekranların başında, bir tuşla hayatının değişeceğine inandırılan binlerce kişi var. Başlangıçta küçük kazanımlarla iştahı kabartılan, "bu kez olacak" diye diye elindekini avucundakini ortaya koyan insanların hikayesi artık her mahallenin, her sokağın acı gerçeği haline geldi.
Oysa mesele sadece kaybedilen para değil. Kaybedilen şey huzur, dağılan yuvalar ve sönen ocaklar. Borç batağına saplandığı için ailesinin yüzüne bakamayan babalar, geleceğini bir oyunun ya da sahte bir vaadin ucuna bağlayıp çaresizlik içinde hayatını sonlandıran gencecik insanlar… Bugün toplumsal olarak karşı karşıya olduğumuz en ağır tablo budur. Kolay kazanç hayaliyle çıkılan her yolun sonunda, ne yazık ki çok ağır bir fatura ödeniyor. Çünkü hayatta akıl ve alın teri dökülmeden vaat edilen kazanımlar karşılıksız değildir.
İnsanı ayakta tutan da bir toplumu kalkındıran da ekran başındaki sanal rakamlar değil, gerçek üretimdir. Alın teridir. Sabırla ekilen tohumun yeşermesini beklemek, sabahın erken saatinde dükkanının kepengini açmak, tezgahın başında emek vermek, fabrikada çarkı döndürmektir. Reel sektör dediğimiz şey, kağıt üzerindeki hayali kazançlara benzemez; soğuğu vardır, yorgunluğu vardır, zahmeti vardır ama sonunda insana onuruyla yiyeceği helal bir lokma sunar.
Atalarımız "emeksiz yemek olmaz" derken sadece bir nasihat vermiyordu; hayatın temel dengesini tarif ediyordu. Toprağa tohumu atmadan hasat bekleyemezsiniz. Ustalık kazanmadan, ter dökmeden, sabretmeden kalıcı bir refaha ulaşamazsınız. Bir gecede zengin olma hayaliyle insanları kandıran sistemler ise sadece bireyleri değil, toplumun üretim gücünü ve çalışma ahlakını da içten içe kemiriyor.
Bugün hepimize düşen önemli bir sorumluluk var. Başta gençlerimiz olmak üzere, çevremizdeki herkesi bu sanal tuzaklara karşı uyarmak, onlara gerçek değerin nerede olduğunu hatırlatmak zorundayız. Kazancın da bereketin de ancak emekte, üretimde ve sabırda saklı olduğunu yeniden anlatmalıyız.
Unutmayalım ki; emek verilmeden kurulan her hayal, ilk rüzgarda yıkılmaya mahkumdur. Gerçek kazanç, akşam başımızı yastığa koyduğumuzda vicdanımızın rahat olması ve soframıza helal lokma koyabilmemizdir. Gerisi ise sadece kapanın içindeki o parlak ama aldatıcı yemdir.