Edison’un Sarı Işığından Evimizin Enerji Röntgenine
Geçen akşam evde, tavandan süzülen o sıcak sarı ışığın sayfalarına vurduğu kitabımı okurken bir an durup etrafıma baktım. Hemen karşımdaki televizyonun altında, kumandadan kapattığımızda "Ben buradayım, uyumuyorum" dercesine yanıp sönen o minik kırmızı ışığa gözüm takıldı. Sonra mutfaktan gelen buzdolabının tanıdık uğultusunu dinledim. Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, kombi, şarjda unutulan telefonlar...
Kitabımı dizlerimin üzerine bırakıp düşündüm. Bundan yüz elli yıl önce, Thomas Edison laboratuvarında günlerce uykusuz kalıp ilk ampulü yakmayı başardığında, işin buralara geleceğini hiç tahmin etmiş miydi?

Edison, o cılız sarı ışığı bulduğunda tek derdi insanların karanlık gecelerde gaz lambalarının isinden kurtulması, evlerin aydınlanması, insanların geceleri de rahatça kitap okuyabilmesiydi. Rahmetli, o gün yaptığı icadın bugün cebimizdeki minik telefonları şarj edeceğini, yazın sıcağında salonları buz gibi yapan klimaları çalıştıracağını ya da tek tuşla çamaşır yıkayan dev makinelerin kalbi olacağını hayal bile edemezdi.
Edison'un karanlığı kovmak için bulduğu o mucize, bugün hayatımızın her saniyesinde, her odasında. Ama ne yazık ki, tıpkı su gibi, onu da hiç bitmeyecekmiş gibi hoyratça kullanıyoruz. Ay sonunda kapının altından atılan ya da telefonumuza mesaj olarak düşen faturalara bakıp şaşırmamızın sebebi de tam olarak bu. Hangi cihaz faturayı kabarttı, hangisi masum, bilemiyoruz.

İşte tam bu noktada, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından vatandaşın kullanımına sunulan "Verimli Ev" mobil uygulaması, evimizdeki bu görünmez kaçakları yakalamak için cebimize giren akıllı bir rehber oldu.
Evimizdeki Gizli Tüketicileri Yakalamak
Peki nedir bu "Verimli Ev" uygulaması ve bizim için neden bu kadar önemli?
En basit, en anlaşılır haliyle söylemek gerekirse; bu uygulama evinizin enerji röntgenini çekiyor. Telefonunuza indirdiğiniz ve e-Devlet şifrenizle kolayca girebildiğiniz bu sistem, size "Senin evinde elektriği ve doğal gazı en çok şu cihaz sömürüyor" diyor.
Uygulamaya mevcut fatura bilgilerinizi ve evinizdeki buzdolabı, çamaşır makinesi, klima, kombi gibi cihazların özelliklerini giriyorsunuz. Uygulama da size hangi cihazın toplam faturanızda ne kadar payı olduğunu kuruşu kuruşuna gösteriyor. Üstelik sadece göstermekle kalmıyor; kullanım alışkanlıklarınıza göre size özel tasarruf önerileri sunuyor.
Bunun önemi şu: İnsan görmediği şeyi yönetemez. Cüzdanımızdan paranın nereye gittiğini bilirsek, önlem alabiliriz. Lastiği eskimiş bir buzdolabının ya da yanlış ayarda çalışan bir kombinin cebimizden her ay sessizce çekip aldığı parayı gözümüzle gördüğümüzde, o cihazı daha dikkatli kullanmaya başlarız.

Mesele Sadece Cüzdan Değil, Tarlamız, Bağımız, Havamız
"İyi güzel de, parasını verdikten sonra istediğim kadar yakarım, kime ne?" diyenler çıkabilir. İşte asıl büyük yanılgımız tam da burada başlıyor.
Enerji tasarrufu, sadece ay sonunda cebimizde kalacak üç beş kuruşun hesabı değildir. Prizden çektiğimiz her bir birim elektrik, yaktığımız her bir metreküp doğal gaz, doğrudan gökyüzüne salınan zehirli karbon gazı demektir. "Verimli Ev" uygulamasının en güzel yanlarından biri de sadece faturanızı değil, harcadığınız enerjinin doğaya bıraktığı karbon ayak izini de size göstermesi.
Bugün haberlerde izlediğimiz, kendi gözümüzle gördüğümüz kuraklık, mevsim normallerinin çok üzerine çıkan yaz sıcakları, vakitsiz yağan dolular, kuruyan göller, verimi düşen tarlalar... Bunların hepsi "küresel ısınma" ve "iklim değişikliği" dediğimiz o büyük tehlikenin sonuçları.
Evlerimizde gereksiz yere yaktığımız her lamba, boş odayı ısıtan her petek, atmosferi biraz daha ısıtıyor. Kendi ellerimizle çocuklarımıza ve torunlarımıza bırakacağımız bu güzel memleketi yaşanmaz hale getiriyoruz. Enerjiyi verimli kullanmak, aslında yarın nefes alabileceğimiz temiz bir hava, tarlamızı sulayabileceğimiz su bırakma mücadelesidir.
Enerji kaynaklarının büyük kısmını dışarıdan döviz ödeyerek alan bir ülkeyiz. Bizim mahallede, bizim şehirde yapacağımız küçük tasarruflar birleştiğinde, milyonlarca hanede dev bir milli servete dönüşür. Enerjide dışa bağımlılığımız azalır, ülkemiz güçlenir.
Doğal kaynaklar sonsuz değil. Kömürü, petrolü, gazı tükettikçe doğayı yaralıyoruz. Küresel ısınmayı durdurmak, mevsimlerin dengesini korumak için enerjiyi israf etmemek bir tercih değil, hepimizin boynunun borcudur.
Küçük Adımlar, Büyük Değişimler
Thomas Edison bugün kalkıp gelse ve bulduğu o küçücük ışığın dünyayı nasıl değiştirdiğini görse, muhtemelen hem gururlanır hem de bu nimeti bu kadar savurganca kullanmamıza şaşırırdı. Artık teknoloji sadece tüketmek için değil, tüketimi kontrol etmek için de elimizin altında.