10 SANTİMETRE

Yer altı suyu, toprağı çökertiyor.

Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, Konya Kapalı Havzası’nda bazı bölgelerde her yıl 10 santimetreye ulaşan çökmelerin olduğunu raporlamıştı.

Bazı bölgelerde olsa da 10 santimetre çökme teyakkuz hali gerektiriyor olmalı.

Daha fazlası olabilir mi?

Daha fazla olması su kullanımı ve yağışsızlık ile doğrudan ilgili. 

Önümüzdeki yıllar için yağışsız mevsimler öngörüldüğüne göre, çökmelerin fazla olma ihtimali bir hayli yüksek görünüyor. 

Bu bakımdan çökme olayı ivedilikle ele alınmalı ve çözüm üretilmeli. 

Sorun, havzada yaşayan her bireyi ilgilendiriyor olmakla birlikte tespit ve çözümde farklı tarafları olan bir sorun.

Mesela; içme ve temizlik suyunun temininden sorumlu belediyeler. 

DSİ, KOP, MEDAS ve Bilimsel çalışmalar yapması beklenen Üniversitelerin harekete geçmesi gerekiyor.  

DSİ başka birtakım görevlerinin yanı sıra; su kaynaklarını ve yer altı sularını yöneten kurum. Su işi, DSİ’nin işi. 

DSİ, yer altı su kuyularını da ruhsatlandıran kurum.

DSİ, kayıp kaçaktan da sorumlu.

MEDAŞ, DSİ’nin ruhsatlandırdığı 30 bin civarında kuyunun yanı sıra, 100 bin civarında kaçak kuyuyu da enerji satarak para kazanıyor ama DSİ başta olmak üzere sorumlu taraflardan “tık” yok. 

KOP, Konya Kapalı Havzası’nda su kaynaklarının etkin kullanılmasından ve Ova’nın su ihtiyaçlarını karşılayarak, sulu tarımın ve ürün çeşitliliğinin artırılmasından sorumlu. KOP’un kuruluş amaçlarından birisi de su araması ve bulmasıydı.

Üniversiteler; toprak ve suyun karşılaştığı sorunlar üzerinde yaptıkları bilimsel çalışmalarla rol alması gereken kurumlardı.

Yerel yönetimler sorumlu ve paydaşları bir araya getirme ve etkinlik sağlama gücüne sahip olan kurumlar.

Çökmenin sebebi yağışsızlık ve özellikle tarımda ölçüsüz şekilde su kullanımı.

İkisi bir arada olunca, toprak dayanamayıp çökmeye başlıyor.

Bu gidiş alınacak önlemlerle, önlenebilir mi?

Tabi ki önlenebilir.

Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı’nın raporundan bir bölümde şöyle.

“Konya’da tehlike yerin altından büyüyor. Kuraklık ve bilinçsiz yer altı su kullanımı, obrukların ötesine geçerek yüzey yarıkları ve düşey çökmeleri tetikledi. Uydu verilerine göre Konya Havzası’nın bazı bölgelerinde toprak her yıl çöküyor.

AFAD’ın 2025 Aralık raporunda Konya Kapalı Havzası’nda 684 Obruk bulunduğu bilgisi yer aldı. Tespit edilen obrukların 655 Konya, 20’si Karaman,9’u da Aksaray sınırları içerisinde yer alıyor. Bölgede her yıl 10’dan çok sayıda obruk oluşuyor. Uzmanlar su kullanımında yanlış uygulamanın devam etmesi halinde obruk sayısının artacağını öngörüyor.

Toprak bu sebeplerden çöküyor.

Ayrıca su kıtlığı büyüyor.