Taylor Swift’ in Yaşadığı Lüks Hayatın Sıkıntısını Neden Ben Çekiyorum?

Günlük hayatlarımızda farkında olmadan yaşam alanlarımıza görünmez ama bir o kadar da etkili izler bırakıyoruz aslında. Bıraktığımız bu olumsuz izlerden biri de son zamanlarda adını sıklıkla duyduğumuz karbon ayak izi.

Karbon ayak izinde pay sahibi sektörlerden biri ise, kuşkusuz ulaşım ve bunun bir kolu olan havacılık sektörüdür. Uçaklar, modern ve konforlu seyahatlerin vazgeçilmez parçası olmasına rağmen, sera gazı salınımı ve karbon ayak izi konusunda önemli etkilere sahip.

Uçakların yaydığı sera gazı salınımının büyük kısmını, fosil yakıt kullanımıyla oluşan karbondioksit oluşturuyor. Her uçuşta kg başına yakılan jet yakıtı 3,15/kg karbondioksit salınım yapıyor ve günde binlerce uçuş yapıldığı düşünüldüğünde küresel ısınmaya etkisi oldukça yüksek oluyor.

Uçakların atmosfere saldığı en bilinen kirletici gaz karbondioksittir. Diğer emisyonlar azot oksit, karbon monoksit, kükürt oksitler ve diğer gazları ve parçacıkları içerir. Bu zararlı emisyonlar atmosferi ve üst troposferi etkiler. Emisyonların çevresel etkilerinin yanı sıra sağlık açısından da olumsuz etkileri vardır. Bu nedenlerden dolayı emisyonların anlaşılması son yıllarda önem kazanmıştır.

Kısa mesafe 30 dakika ila 3 saat, orta mesafe ise 3-6 saat arası süren uçuşlar olarak tanımlanır. Uzun mesafeli uçuşlar, 6 saati aşan yolculuklardır. Kısa mesafeli uçuşlar, karbon salımının en büyük suçlularıdır. Yurt içi ve diğer kısa mesafeli uçuşlar en yoğun karbon emisyonunun gerçekleştiği seyahat şeklidir.

700 kilometre ve daha kısa süren uçak yolculukları, uzun mesafeli uçuşlara göre her kilometre için kişi başına daha fazla karbon salımı gerçekleştiriyor. Bu oran, uzun mesafe için kilometrede 195 gramken kısa mesafe için ise 251 gram. Bunun nedeni ise, uçakların en fazla yakıtı kalkış ve iniş esnasında kullanmaları ve hangi mesafe olursa olsun düz uçuşun nispeten daha temiz olmasıdır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde uçaklar en hızlı büyüyen emisyon kaynaklarından biridir. Sadece iç havacılıktan kaynaklanan emisyonlar 1990'dan bu yana %17 artarak ABD ulaşım sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonlarının %9'unu oluşturmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri ve topraklarındaki havalimanlarından kalkan uçuşlar, çoğunluğu iç hat uçuşlarından kaynaklanan küresel yolcu taşımacılığıyla ilgili karbon emisyonlarının neredeyse dörtte birinden sorumludur.

Uçakların büyüklüğü, doluluk oranı, uçakların modeli de karbon salınım oranında değişiklik oluşturuyor. Özel jetler ise, hava taşımacılığında karbon salınımına en fazla sebebiyet verenler arasında yer alıyor.

2023 yılında Avrupa Çevre Ajansı (EEA) tarafından yapılan bir araştırmada, özel jetlerin karbon salınımlarının ticari uçaklara göre dört kat daha fazla olduğu ortaya kondu. Özel jetler, daha az yolcu taşıdığı ve kısa mesafeler kat ettiği halde, her yolcu başına düşen karbon emisyonu çok yüksek.

EEA'nın raporuna göre, bir saatlik bir özel jet uçuşu ortalama 2 ton karbondioksit emisyonuna sebep oluyor. Bu miktar, sıradan bir Avrupa vatandaşının bir ayda yaptığı tüm karbon salınımına denk geliyor.

Örneğin, Paris-Londra arası özel jet uçuşları, her yıl yaklaşık 13 bin ton karbondioksit salınımına neden oluyor. Özellikle iş insanları ve ünlüler tarafından tercih edilen bu ulaşım aracı, yılda binlerce kısa mesafe uçuşu gerçekleştiriyor ve atmosfere büyük zarar veriyor.

Araştırmada, 2022 FIFA Dünya Kupası, 2023 Dünya Ekonomik Forumu, 2023 Amerikan Futbolu ligi şampiyonluk maçı "Super Bowl", 2023 Cannes Film Festivali ve 2023 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı gibi dünya genelinde düzenlenen büyük etkinliklere katılmak için kullanılan özel jetlerle 35 bin 600 tondan fazla karbon salınımı yapıldığı belirtildi.

Bilim insanları, 2023 yılında özel jet kullanan yaklaşık 250 bin zenginin toplam 17,2 milyon ton karbon salınımı yaptığını ve bu sayının 67 milyon kişinin yaşadığı Tanzanya'nın karbon ayak izine eşdeğer olduğunu vurguladı.

Özel jetler genellikle zenginler tarafından iş veya eğlence amaçlı seyahatlerde kullanılıyor. Milyoner ve milyarderlerin sayısı arttıkça son yıllarda özel jetlerin kullanımı da artıyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde tahmini 18.000 özel jet bulunuyor.

Dünyadaki karbon salınımının en büyük etkenlerinden biri olan özel jetler çevrecilerin hedefinde.

En aşırı karbon emisyonuna neden; Taylor Swift, Travis Scott, Kim Kardashian, Elon Musk, Beyoncé and Jay-Z, Bill Gates, Steven Spielberg gibi dünyaca ünlü yıldızlar da özel jetlerini ihtiyaç olmaktan çok, keyfi olarak kullanarak çevreye zarar vermekle suçlanıyor.

Yüksek karbon emisyonlarının en büyük suçlusu Taylor Swift. Sadece 2023'te, toplam uçuş emisyonlarının 8.293,54 ton olduğu bildirildi; bu, ortalama bir kişinin yıllık emisyonlarının bin katından fazla.

İngiliz Guardian’ın haberine göre, Kylie Jenner’ in 17 dakikalık uçuşu, dünya çapında ortalama bir insanın yıllık toplam karbon ayak izinin yaklaşık dörtte biri olan 1 ton karbondioksit (CO2) emisyonuna sebep oluyor. Jenner’ın bu yolculuğu arabayla yapması ise yalnızca 40 dakikasını alacaktı.

Uzmanlar, iklim krizini azaltmak için özel jet kullanımının sınırlanması gerektiğini belirtiyor. Bazı ülkeler, bu tür lüks ulaşım araçlarına karbon vergisi uygulamayı tartışırken, bazıları ise özel jetlerin yalnızca zorunlu durumlarda kullanımına izin vermeyi öneriyor.