YÖNETİM KURULU ÜYESİ OLMAYAN ANONİM ŞİRKET ORTAKLARI KENDİ ŞİRKETLERİNDEN SİGORTALI GÖSTERİLEBİLİR Mİ?
Kıymetli okurlarım bu haftanın konusunu da sizlerden gelen bir soru oluşturdu. Kasım ayının sorularından biri de; “Anonim şirkette yönetim kurulu üyesi olmayan şirket ortakları, ayrıca kendilerine ait şirketlerden sigortalı gösterilebilir mi?” idi.Hadi hep birlikte tek tek irdeleyelim...
Mevzuatımıza göre; şirket ortaklarının sigortalılık statüsü, şirketin türüne ve ortağın şirketteki görevine göre 5510 sayılı Kanun kapsamında 4/b (Bağ-Kur) veya 4/a (SSK) olarak değişiklik gösterir.
Limited şirket ortaklarının tamamı, şirket ortaklığı statüleri gereği otomatik olarak 4/b (Bağ-Kur) sigortalısı sayılır. Sigortalılık, şirketin kuruluşunun ticaret siciline tescil edildiği tarih itibarıyla başlar. Ortaklar, kendilerine ait veya ortak oldukları limited şirketten 4/a (SSK) kapsamında sigortalı bildirilemezler.
Kolektif, Komandit ve Donatma Derneği Ortakları ise; vergi mükellefiyetinin başladığı tarih itibarıyla 4/b (Bağ-Kur) sigortalısı olmak zorundadır.
Türk Ticaret Kanunu’na istinaden, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan; ortaklarının, şirket borçlarından dolayı tüm malvarlıklarıyla sorumlu olduğu şirketler Anonim Şirket olarak tanımlanmıştır.
Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olmayan ortakları zorunlu sigortalılık kapsamı dışında tutulmuşlardır. Bu ortaklar şirkette ayrıca başka bir görev üstleniyorlarsa 4-a kapsamında sigortalı olabilecekler ve ücret alabileceklerdir.
Anonim şirketlerde; Yönetim kurulu üyeliğine seçilen ortaklar, seçildikleri tarih itibarıyla 4/b (Bağ-Kur) sigortalısı olurlar.
5510 sayılı Kanun gereği, anonim şirketlerin yalnızca yönetim kurulu üyesi olan ortakları 4/b (Bağ-Kur) kapsamına alınır. Yönetim kurulunda yer almayan (sadece pay sahibi / hissedar olan) ortaklar, 4/b kapsamındaki zorunlu sigortalılık statüsünde değildir.
Bu ortaklar şirkette yönetim kurulu üyesi sıfatını taşımadıkları için, şirkete karşı gerçek bir işçi-işveren ilişkisi (bağımlı çalışma ve hizmet akdi) bulunuyorsa 4/a (SSK) kapsamında sigortalı bildirilebilirler.
Yönetim kurulu üyesi olmayan ortaklar, kendilerine ait/ortağı oldukları başka şirketlerde kural olarak 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olamazlar. Ancak bu durumun çok net yasal sınırları, yasakları ve istisnaları bulunmaktadır: 5510 sayılı Kanun’un 53ncü maddesine göre, bir kişi ortaklık statüsü nedeniyle hangi şirket türünde olursa olsun 4/b (Bağ-Kur) kapsamına giriyorsa veya girme potansiyeli varsa, kendisine ait veya ortak olduğu hiçbir şirketten/işyerinden 4/a (SSK) kapsamında sigortalı gösterilemez.
Ancak;
1 Ekim 2008 tarihinden önce başlayan ve bugüne kadar hiç ara verilmeden (kesintisiz) devam eden bir 4/a (SGK) sigortalılığı varsa, bu hak geçerliliğini korur. Ancak prim ödemelerinde 1 günlük bile bir kesinti veya çıkış-giriş olması halinde bu istisna hakkı tamamen kaybolur ve sistem kişiyi otomatik olarak 4/b (Bağ-Kur) statüsüne geçirir.
Eğer yönetim kurulu üyesi olmayan bir ortak kendisine ait olmayan, tamamen üçüncü şahıslara ait başka bir şirkette gerçek bir hizmet akdiyle fiilen çalışıyorsa:
• Bu durumda 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olabilir.
• 5510 sayılı Kanun gereği 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) statüleri çakıştığında, 4/a (SSK) statüsü üstün sayılır ve öncelikli olarak geçerli olur. Bu sayede kendi ortaklığından doğan Bağ-Kur'u askıya alınır. Ancak tekrar belirtmek gerekir ki; bu kural yalnızca başkasına ait iş yerlerinde yapılan gerçek çalışmalar için geçerlidir.
Özetle; yönetim kurulu üyesi olmayan bir ortak, pay sahibi olduğu bir anonim şirkette fiilen işçi olarak çalışıyorsa (yönetimde olmadığı için) orada 4/a'lı olabilir; fakat kendisine ait başka bir şirkete geçip oradan kendisini 4/a (SSK) sigortalısı gösteremez.
Yönetim kurulu üyesi olmayan ortaklar, şirkette ayrıca hizmet akdine bağlı bir görev üstlenirlerse 4/a kapsamında sigortalı olabilirler. Ancak yönetim kurulu üyesi olan ortakların, kanun tarihi sonrası ilk kez seçilmeleri durumunda varsa 4/a kapsamındaki çalışmaları sona erer...