İSTİŞARESİZ KARARLARIN KURBANI OLMAYIN

İstişare: Bir konu hakkında doğru ve sağlıklı bir sonuca ulaşmak amacıyla, bilgisine ve görüşüne güvenilen kişilerle karşılıklı fikir alışverişinde bulunmak, danışmak demektir.

Kısaca: Danışarak ortak bir kanaate varma.

Toplum olarak istişareye açık olmadığımızı üzerine basa basa söylemekte bir sakınca görmüyorum. Nereden bu kanıya vardığım sorulacak olursa, ki mutlaka sorulacaktır, cevabım bellidir.

Başkalarının fikirlerini önemsemeden hareket etmeyi meziyet olarak gördüğümüz göz önünde bir gerçek olmakla beraber, egolarımıza yenik düştüğümüzde bunun örneklerini açıkça görmekteyiz.

Karşımızdaki şahsın bize sunmuş olduğu fikri tartışmak yerine hemen kestirip atmayı tercih ediyor, kendi fikrimizin ön planda kalması için olmadık uğraşlar veriyoruz.

Bir de şu var: İnsanoğlu, aklını kiraya vermekle bir kazanım elde edeceği düşüncesiyle hareket etmekte ısrarcı tavırlar sergilemekten vazgeçemiyor.

Fikir vermek, o fikrin grup içerisinde tartışılması ve olumlu yahut olumsuz bir dönüş sağlanmasını beklemek yerine, aksini beklemeyi kendince mantıklı görüyor.

Onun için diyorum ki aklını kiraya vermekle egolarını tatmin edebileceğini zannedenler, hiçbir şekilde hiçbir yerde ön planda olmayacaklar; her daim ikinci planda hayatlarını idame ettirmek zorunda kalacaklardır.

İnsanoğlu birçok konuda olduğu üzere istişare konusunda da yazık ki bilinçsizliği elden bırakmamakta, üzerinde durmakta olduğumuz konunun zihinleri belli bir olgunlukla tanıştıracağına ısrarla göz kapatmaktadır.

Bir ömür farklılıkları görmezden gelmeye devam edersek ilerlememiz imkânsız bir hâl alır, her daim yerimizde saymaya devam ederiz.

Belli kararları içerisinde girmiş olduğumuz topluluklarla istişare yolu ile alırsak, önümüze indirilmesi planlanan perdelerin güneşimizi kapatmasının önüne geçmiş oluruz.

İstişareyi anlatırken aklını kiraya verenlerden bahsettim. Unutulmamalıdır ki bahsettiğim bu tür şahısların peşinden gitmekle varılması planlanan menzile varmak şöyle dursun, çıktığımız noktaya tekrar geri döneceğimiz bir tokat gibi yüzümüze çarpılır. Görmekten kaçtığımız gerçeklerle yüzleşmek zorunda kalırız.

Fikirlerinizin önemsenmesini istiyorsanız ilk önce istişare konusuna kapatmış olduğunuz kapınızı sonuna kadar açmanız, ardından sizinle aynı düşünceye sahip kimselerle birlikte açığa kavuşmasını istediğiniz konuyu ince eleyip sık dokuyarak gelmesi beklenen son noktaya ulaştırmanın gayreti içerisinde olmanız icap etmektedir.

Kısacası ne kendiniz aklınızı başkalarına yem edeceksiniz ne de sizlere akıl veren bilinçsiz kimselerin boyunduruğu altına gireceksiniz. Yapılması lazım gelenin en doğrusunu birlikte yapacak, istişarenin önemini kavrama bilinci ile hayatınızı sürdürme gayretini göstereceksiniz.

İstişareden uzaklaşmayı tercih ettiğiniz takdirde içinden çıkılması mümkün olmayan bir kısır döngüye gireceğinizi unutmamanız, hayatınızın hatalarında bocalamanıza engel olacaktır.

Kendinizi ispatlamak istiyorsanız aklını kiraya verenlerin peşinde koşmayın, kendiniz de aklınızı başkalarına kiraya vermeyin. Ürettiğiniz yahut üreteceğiniz herhangi bir fikrinizi, sizi dinleyeceğini düşündüğünüz ve gerçekten bencilliği arka plana atanlarla tartışın ve istediğiniz olumlu sonuca varmanın gayreti ile yolunuza devam edin.

Birçok şahsın istişareyi önemsemediği gözlemlenen bir gerçektir. Lakin belli yerlerde, zaman gözetmeksizin birkaç kişinin toplanarak hayati açıdan büyük önem arz eden bir konuyu sonuna kadar tartışarak karara bağladıklarını da akıllardan çıkarmamak icap etmektedir.

Tek başına verildiğini gözlemlediğimiz kararların sağlıklı olup olmadığı her açıdan tekrar tartışmaya açılmakta, belli bir istişare sonrasında en doğru kararın alındığı göz ardı edilmemesi lazım gelen bir gerçek olarak karşımızda durmaktadır.

Bunların başında evlilikler gelmekte, aceleciliğin doğurduğu sonuçlar yüzünden ailelerin fikirlerine başvurulmadan alınan evliliklerin sonu genellikle hüsranla gelmektedir.

Bahsettiğim istişaresizliğin sonucunda en büyük cezaya yazık ki yine masum çocuklar maruz bırakılıyor. “Ben bir yanlış yaptım, hadi boşanıyorum, bu iş burada bitsin.” demekle hayatında yeni sayfaların açılmasını sağlıyor belki fakat unuttuğu en önemli şey, dünyaya getirmekte acele ettiği çocukların hayatında meydana gelen olumsuzluklardır.

Bir aile kurmak isterken enine boyuna düşünülmesi icap ettiği akılların bir köşesinde bulundurulmalı, istişare etmeden bu değerli karar uygulamaya konulmamalıdır.

Yukarıda sözünü ettiğim gibi anne yahut baba yapılan yanlışlardan çocuklar kadar etkilenmezler. Onlar bir şekilde hayatlarına devam etmeyi tercih ederler ama çocukların dipsiz bir kuyuda bocalayarak yaşamın zorlu koşulları ile boğuşmakta oldukları hiçbir şekilde gözlerine görünmez.

Bunun en önemli sebeplerinden bir tanesinin, istişaresiz almış oldukları kararların kendilerini nelerle yüzleştireceğini fark etmemekten kaynaklandığını görmeleri gerekir.

Bilinmelidir ki istişaresiz alınan kararlar, yeri geldiği zaman dönülmesi mümkün olmayan, yanlış sonuçlar doğuran tecrübeler olarak görülmektedir.

Özellikle iş yaşamında istişarenin önemi vurgulanmakta ve çalışma hayatına sönmeyen bir ışık olarak tutulduğu, belli kimselerin yanlış kararlar almasının önüne geçtiği görülmektedir.

Öğrencilik hayatı da bu konuda önemli bir yere sahiptir. Bir grup öğrenci bir konuyu tartışmak için bir araya gelir, başlarlar konuyu ele almaya. Belli bir süre birisi ak, birisi kara demekle kendisini yükümlü hissetmektedir.

Lakin en sonunda tartışmaya açılan konu netlik kazanarak istenilen sonuca varılır ve çalışmalar beklenen kazanımı elde ettiklerini gösterir.

Ama istişare, ak-kara muhabbetinin hüküm süreceği bir şey olmamakla beraber, en sağlıklı kararın alınması amacı ile bir araya toplanma bilincinin hayat açısından yerini ve önemini gösteren bir etkendir.

Neden istişare diyoruz? Hayatımızda yer alan olumsuzlukların yok edilebilmesi için elde edilen sağlıklı sonuçlarla hayatı idame ettirmenin, aslında en zor görülen lakin en basit yolu olduğunu anlatma şeklidir.

Gereksizliklerden kaçmak için her daim istişare yolunda yürümek, hayatımız boyunca bizi aşılması daha kolay yollara iletecek; kaybolan zamanın ne kadar büyük bir değere sahip olduğunu bir nevi bize gösterecektir.

İstişare konusunda birçok alanda farklı örnekler verdim ama yazarlığı da es geçmeyeceğim. Bir şahsın hazırlamış olduğu bir kitap vardır fakat bu kitabın kendi istediği gibi olması mümkün değildir.

Bahsi geçen kitap hakkında belli bir topluluğun bir araya gelerek üzerinde görüşlerini belirtmeleri, o kitabın nasıl bir başarı yakalayacağı konusunda büyük bir öneme sahiptir.

Kapağı ayrı, dizgisi ayrı, konuların sıralaması ayrı bir tartışma gerektirmektedir. Bahsetmekte olduğum konulardan birisinde çatlak bir ses çıkarsa piyasaya sürülmek istenen kitabın istenen başarıya ulaşması mümkün değildir.

Yazarlık, öyle “Ben yazıyorum, oldu.” diyebileceğimiz bir şey değil. Yazarlık belli bir emek ister, her yazan “Ben yazarım.” diyemez.

Üstat Cemil Meriç'in Bu Ülke adlı kitabında söylemiş olduğu gibi, aklına geleni yazmaya yazı gözü ile bakılsa idi her ağızdan bir ses çıkar, kimin neyi nerede ve nasıl bir şekilde anlatmak istediği anlaşılmazdı.

Yine de yok mu öyle insanlar? Elbette var. Ama söylenenle yazılan birbirini tamamlamadığı için ne yazının bir kıymeti var ne de “Yazarım.” diye kasım kasım kasılanların söylevleri dikkate alınıyor.

Yazılan her konunun belli bir düzenlemeden geçmesi ve yapılan işlemler sonucunda ortaya konulacak son hâlini alması icap etmektedir.

Söylediğim gibi yazmak başlı başına özen gerektiren bir marifettir. Başlığı ayrı bir çalışma ister, konu seçimi daha farklı bir öneme sahiptir, yazılıp tamamlanması ise daha büyük bir marifet gerektirmektedir.

Kısacası hamurun yoğurularak mayalanmasını beklemek gibi bir şeydir. Bir diğer örneği ise harcı istenildiği şekilde karılıp dökülmeye hazır hâle getirilen betonu anlatmaktadır.

Her önüne gelen “Ben yazarım.” diye ortada gezerse ortalığın yazardan geçilmeyeceği, bilinmesi lazım gelen gerçekler arasında yer almaktadır.

Bahsetmekte olduğum kitap, istenilen süreçten geçmez, aceleye getirilirse kitabın albenisi olmaz; aksine yazarının yerin dibine girmesinde pay sahibi olur.

Yani demem o ki bahsi geçen kitap dışı ile göze, içi ile gönüle hitap etmeli; yoksa verilen emeğin bir anda çöp olması kaçınılmazdır.

Burada hem kitabın sahibine hem de düzenlemeyi yapmayı kendisine görev edinen ekibe, başta editöre büyük bir iş düştüğü aşikârdır.

Olur ki yazar piyasaya sürmek istediği kitabın hakkını fazlasıyla vermiştir ama çalışmakta olduğu ekipten çıkan birkaç çatlak ses, yazarın emeklerini yerle bir etmeye yeter de artar.

İçinde yer alan paylaşımlar insan zihninde istenen canlanmayı sağlamazsa o kitap, sadece raflarda kalabalık yapmaktan başka bir işe yaramaz.

“Yazarım.” diye kendisini paralayan şahıs da ancak boşa kürek çektiğini göz önünde bulunduracak, bu şekilde istişarenin büyük bir öneme sahip olduğunun farkına vararak geç de olsa “Benim.” demenin faydası olmadığına kanaat getirecektir.

Eğer egoistliği elden bırakmamakta ısrar ederse hiçbir şekilde okurları ile arasında güçlü bir bağ kurmasının mümkünü olmaz.

Bahsettiğim durum ancak yazarlığının lafta kalmasına sebep olacak; çıkmayı planladığı karanlıktan kurtulması ve ışıkla tanışması sadece bir hayalden ibaret olarak kalacaktır.

Eğer rotamızın olumsuzluklardan etkilenmesini istemiyorsak bizi zorlayan ilk adımı başarı ile geçmemiz, hayatımız boyunca yapmakta ısrar ettiğimiz yanlışlarımızla yüzleşmemiz icap etmektedir.

Bunun da yolunun istişarenin hayatımız açısından önemini kavramaktan geçtiğini bir an olsun unutmamamız gerekmektedir.

Hayatımızda belli bir yere gelmek istiyorsak, bilhassa konuştuklarımızın ipe sapa gelen cümlelerle canlanmasını bekliyorsak, başta egolarımızı bir kenara bırakacak, benlik kimliğine veda ederek biz olarak yolumuza devam edeceğiz.

Yani demek istediğim, boş ve manasız fikirlerle aklını kiraya verenlerle vakit geçirmekle beklentilerimize ulaşmayı hayal etmek, vakit öldürmenin bir versiyonudur.

Sabahımızın aydınlanması için bilinçsizliğin zihinlerde yer almasına müsaade etmememiz, ilerlememizde öncü rol oynayacaktır.

Son olarak diyorum ki kendini her daim ön planda görenlerle, her yerde boy göstermenin marifet olduğunu düşünenlerle tartışmaktan, hatta istişareden kaçınılmalıdır.

Bu tür kimselerle bırakın yol yürümeyi, istenilen başarının elde edilmesi bile mümkün değildir.

Bunu neden özellikle söylüyorum? Çünkü ne kaybediyorsak kendini akıllı zannedenler yüzünden kaybediyor, karara varmak istediğimiz hangi konu olursa olsun egoist kimselerin yarattığı enkazın altında bırakıyoruz.

Eğer bir arpa boyu yol almak düşüncesi ile hareket ediyorsak bizim yolu bilmeyenlerle değil, gerçekten haritaya hâkim kimselerle istişare içerisinde olmamız icap etmektedir.

Yaşamımız açısından en doğru olan ve insanlığın yararına diyebileceğimiz, zorlu fakat sonunda feraha ulaşacağımız en doğru yolun bu olduğu akıllarda bulundurulmalıdır.

İstişareden bihaber bireylerden faydalı olmalarını beklememiz, hayatımız boyunca pişmanlık duyacağımız, telafisinin mümkün görülmediği bir yanlışın içerisine düşmek olarak anlatılacak; bizi biz yapan özgüvenimizi sonlandıracaktır.