ANIN İÇİNDEYSEN, HAYATIN İÇİNDESİN

İçinde bulunduğun coğrafyayı, doğduğun aileyi, geliştiğin sosyal çevreyi, kurduğun arkadaşlıkları, aldığın eğitimleri ve bugüne kadar geçtiğin yolları düşün. Sonra kendine şu soruyu sor: Dünyanın bu büyük serüveninde ben bu günün bu çağın hangi parçasını tamamlıyorum? Şu anın hangi parçasında varım?

Çoğumuz farkında olmadan geçmişte yaşarız. Geçmiş hikâyeler, eski değerler, öğrendiğimiz kalıplar, yaşadığımız kırılmalar… Bazen de henüz gerçekleşmemiş bir geleceğin hayalleri arasında kayboluruz. Fakat bu iki uç arasında çok önemli bir şeyi kaçırırız:

Şu anda var olduğum gerçeklik ne? Ve yaşam hangi yöne evriliyor?

Çünkü yaşam durağan değildir. İnsan değişir, doğa değişir, toplumlar değişir, dünya değişir. Yaşamın kendisi sürekli bir oluş ve gelişim hâlidir. Bu nedenle yaşadığın çağın şartlarını idrak edebilmek, gerektiğinde esneyebilmek ve değişen hayata uyum sağlayabilmek varlığını canlı tutmanın önemli bir parçasıdır.

İşte tam burada “anda olmak” kavramı bambaşka bir anlam kazanıyor.

Anda olmak yalnızca geçmişi ve geleceği düşünmemek değildir. Anda olmak; bugün kim olduğunu fark etmek, neye dönüştüğünü görmek, yapmaya geldiğin şeyi yapmak ve olmaya geldiğin kişiye doğru yürümektir.

Bolluk, bereket, sağlık, mutluluk ve yaşamdan alınan tatmin de yalnızca dışarıdan gelecek şeyler olarak görülmemeli. Bunların önemli bir kısmı insanın yaşamla kurduğu ilişkinin niteliğiyle bağlantılıdır. Yaşamın değişimini görebiliyor musun? Kendini geliştirebiliyor musun? İçindeki potansiyeli bugünün gerçekliği içinde ortaya koyabiliyor musun?

Çünkü her yeni an, senden bir önceki hâlinin biraz ötesine geçmeni ister.

Geçmiş elbette değerlidir; sana deneyim verir. Gelecek de değerlidir; yönünü belirlemene yardım eder. Fakat ikisi de materyaldir. Hiçbiri şu andaki varlığının önüne geçmemelidir.

Sorun geçmişte ya da gelecekte değildir. Sorun, insanın onlardan birine saplanarak şimdiki varlığını kaybetmesidir.Nefes aldığın, hissedebildiğin, seçebildiğin, değiştirebildiğin ve yaşamla temas edebildiğin tek yer şu an.

Bu nedenle kendi iç ritminle yaşamın ritmini bir hâle getirmek, anda hâl olabilmekle ilgilidir.

Şu anın nasıl olursa olsun; kolay, zor, belirsiz, bereketli ya da dönüştürücü… Onun içinden bağlantını kaybetmeden geçebilmek önemlidir. Çünkü geçmişe de geleceğe de ancak bugünkü bilincinle anlam verebilirsin.

Sen yoksan, senin dünyanda hiçbir şey yok.

Ve sen yalnızca şu anda varsın.Bunu unutma ve olduğun çağı, zamanı, mekanı ve hali kabul etmeden yaşamış sayılmazsın, itmek enerji kaybıdır, yaşamından çalar.

Belki bugün kendimize sormamız gereken asıl soru şudur:

Yaşam enerjimle buluştuğum “AN”ların farkındamıyım? Ve bu anları çoğaltmam için;  doğduğum çağla bağ kurabiliyor muyum?

[06:19, 03.09.2026] Uğur Özteke: emine baran gazete internet

[08:44, 03.09.2026] Uğur Özteke: mevsimleri Reçellerle Yaşamak 

   O vakitler yani çocukluğumuzda bal yemek çok ta cazip gelmezdi çünkü bal yemek bir seremoni gerektirmiyordu ruhu yoktu, tüm ev halkını mutlu edecek bir kokusu bile yoktu.  Boşuna dememişler ‘’Bal kokmaz asil azmaz’’ diye gerçi buradaki anlamı onun asaletini vurgulamak için söylenmiş ama ben yine de balın reçel gibi kokusu ile bize  mutluluk vermediğini söylemek istiyorum.  Ağaçtan toplanan meyvelerle yapılan reçeller öyle miydi, değildi . Belki de öğretmen babamın aldığı aylığına göre pahalı olduğundan annemin reçellerini tercih ediyorduk gerçi  tercih seçeneğimiz var mıydı bilmiyorum,  hatırlamıyorum. Hatırladığım ve bildiğim tek şey çocukluğumda annemin yaptığı reçellerin tadının bir başka olmasıydı. Annemin ellerinden çıkan o reçeller sadece soframızı değil çocukluğumuzu da tatlandırırdı. Sahi çocukken mutlu olmak öyle komplike değildi, en küçük şeylerden bile mutluluk çıkarırdık, sormadan, sorgulamadan, belki de sahip olduklarımızdan çok sahip olduklarımızı sorgulamamamızdandı. Neyse reçellere dönecek olursak  her meyvenin tadı, rengi, kokusu çok farklıydı ancak, annemin  Malatya’nın en güzel kayısılarından yaptığı reçelin tadı, kokusu bir başka güzeldi. 

  Reçel yapmak sadece meyve ile şekeri buluşturmak değildi çocukluğumun ve  güzel anıların kokusunu doldurmaktı. Tencerenin başında taşmasın diye beklerken tencereden mutfağın her köşesine mis gibi kokular taşardı. Aslında sadece evimizi değil tüm kalbimizi ruhumuzu sarardı. Emek vardı, huzur vardı, sevgi vardı daha ne olsun. 

  Kayısı reçeli çekirdeksiz olmazdı, çekirdekleri taş ile kırıp ayıklamak, kaynattıktan sonra dış gömleğini sıyırmak benim görevimdi. En basit şeylerde bile herkese bir sorumluluk verilirdi. Şimdiki gibi kişisel gelişimciler, koçlar, psikologlar yönlendirmiyor anne babalarımız çocuklara ufak tefek sorumluluk verilmesi gerektiğinin zaten bilincindeydiler. Batıyı örnek alarak büyütmediler, bizi biz yapan manevi değerlerin kıymetini bilerek yetiştirdiler. 

  Evet reçel kaynatmak tam bir seremoniydi. Evimiz günlerce reçel kokardı, her yana mutluluk sinerdi. Şüphesiz anne eli değmiş her şey güzel olurdu. Annem memleketim Malatya yöresine ait,  etli yapısı ve yoğun aromaya sahip Hacıhaliloğlu ‘nu reçel için en çok tercih ettiği çeşitlerin başında gelirdi. Aslında bahçemizde yetişen tür  buydu. Ancak tatlı aroması ve ideal sertliği ile pişerken dağılmayan, tane tane kalan bir reçel elde etmek istediğinde de Şekerpare ’yi tercih ederdi. 

  Kavanozlarda yerini alan reçellerin bir süre dokunulmazlıkları vardı. Ha deyince yiyemezdik. Sıkı sıkı tembih edilirdik sakın ha yaş kaşık batırma, su damlatma sonra ekşir, bozulur diye. Hiçbir annenin kimyager ya da biyolog edasıyla ev halkına ‘’sakın reçele su ile yaklaşmayın enzimler; ortamdaki su oranı %15’in üzerine çıktığında inaktif halden aktif hale geçerler ve mikroorganizmaların üremesi için ideal bir ortam oluşur ’’demezdi ama anneler her şeyi bilirdi… 

  Reçelin ne zaman kahvaltı sofrasında yerini alacağını pek tabii anneler belirlerdi. Elbette sadece kayısı değil Mayıs ayında çilek, Haziran ayında kayısı, Temmuz ayında vişne, Ağustos ayında Şeftali, Eylül –Ekim gibi ayva ,kışın da portakal, mandalina reçeli yapılırdı. 

Doğada ki geçit törenine evde kaynayan reçellerle iştirak eder, takip eder, mevsimleri reçellerle yaşardık. 

Şimdilerde ise sanki mevsimlerin takvimi kaydı, sözleri Tunç Kemal'e, bestesi Ömür Genç’e ait olan ve Ayşe Tunalı’nın sesinden dinlediğimiz 

‘’Saatler mi durmuş yoksa zaman mı 

  Umutlar tükenmiş halim yaman mı 

  Her şey susmuş ne var neler oluyor’’. 

Şarkısını hatırlıyor ve soruyor insan gerçekten de fiziki olarak zaman aynı hızda akıyor, durmuyor, saatlerde susmuyorsa mevsim takviminin değişmesi de ne oluyor. Ah o reçel kokuları burnuma geldikçe sanki yıllar bir anda geri dönüyor , yıllar öncesine götürüyor ama ne çocukluğumu  ne de annemi geri getiriyor… Çok özledim  sadece reçel kokularını değil , annemin sesini ,çocukluğumda beni mutlu eden küçük şeyleri. 

Ne yazık ki şaka değil, gerçek. Dünya değişirken mevsimlerinde buna ayak uydurdu maalesef reçellerin kaynatılma mevsimi de  değişti . 

Değişmeyen tek şey halen reçel kaynatan anneler var. 

Sevdiklerimiz, alışkanlıklarımız mevsimler gibi birer birer elimizden kayıp gitmeden reçel kaynatan annelerin kıymetini bilmeli. 

Ezcümle; ‘’Her reçelin tadı, kokusu ve hikayesi başka güzeldi. Kavanozlara yalnızca meyveleri değil, annemizin emeğini ve o güzel günlerin kokusunu da doldururduk… 

Reçel kokulu günler diliyor, saygılar sunuyorum.