Türk mitolojisinde erlik han figürü ve kötülüğün anatomisi

Türk Altay mitolojisinde bütün kötü ruhların ve yeraltı diyarının hakimi figür vardı. Bu figür yeraltı dünyasının hükümdarı ve kötülüğün elçisi kabul edilen Erlik Han. Özellikle Altay ve Orta Asya Türk inanışlarında Erlik Han ölüm karanlık ve hastalık gibi olumsuz unsurlarla ilişkilendirilir.

Bazı efsanelere göre Erlik, başlangıçta Gök Tengri (Ülgen) ile Kayra'dan yaratılmış varlıktır. Başlangıçta göksel düzenen ait bir varlıkken daha sonra içindeki kibir ve itaatsizlik onu yeraltına göndermiştir. Yeraltında kara güneş ile aydınlanan, çamur ve demirden yapılmış bir sarayda yaşar. Sarayı ise insanların acısı ve hüznü ile beslenen Toybadım ırmağının yanında yer aldığına inanılır.

Erlik, yaratılışı gereği iyi şeylere karşıdır ve daima kötülük yapmayı tercih eder. Hem yeraltında hem de yer üstünde düzen ve barış istemez. Daima yıkıcıdır.

Erlik Han'ın kötülüğü temsil etmesi eski Türk inanışlarında iyilik ve kötülük arasındaki denge anlayışını ortaya koyar.