ÇÖLLEŞME RAPORU

Birleşmiş Milletler’in “Dünyadaki Kuraklık Noktaları 2023-2025” raporunda Türkiye için kritik bilgiler yer alıyor.

Rapordan önemli konu başlıkları.

-Türkiye su fakiri ülkeler arasına girebilir.

-Ülkenin yüzde 88’i çölleşme riski altında.

-Su kaynakları hızla tükeniyor. 

-Tarımsal alanlar daralıyor.

-Kuraklık nedeniyle üretim düşüyor.

-Şehirleşme baskısı tarımsal alanları daraltıyor.

Uzmanlar ise Türkiye’nin daha ağır iklim ve su krizleriyle karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor.

BM’nin raporunda Türkiye’nin küresel ısınmayla bağlantılı olarak artan sıcaklıklar ve azalan yağışlar yüzünden iklim değişikliklerinden en fazla etkilenen Akdeniz Havzasında olduğu ve havzada yer alan özellikle Türkiye, Fas ve İspanya’nın mahsul kıtlığı ve içme suyu kaynaklarının azalması gibi sorunlarla yüzleşeceği belirtiliyor.

RAPORDA TÜRKİYE

“Yarı kurak bir iklime sahip olan Türkiye, arazi bozulmasına da çok açık topraklara sahip. Ülkenin yüzde 88’i çölleşme riskiyle karşı karşıya. 21. Yüz yılın sonuna dek Türkiye’deki yağışların yüzde 30 oranında azalması bekleniyor. 2100 yılına kadar kıyılarda sıcaklıklar mevsim normallerine göre 4-5 derece, iç bölgelerde ise 5-6 düzeyinde artacak. Tüm bunlar göz önüne alındığında Türkiye’nin 2019’da OECD tarafından “su stresi altındaki ülkeler” arasına alınması çok olağan. Su zengini ülkelerde kişi başına 10 bin metreküp tatlı su düşerken Türkiye’de bu sayı yaklaşık 1350 metreküp civarında. Daha alarm verici durum ise 2030 kadar kişi başına 1000 metreküp düşmesinin beklenmesi. Şayet bu gerçekleşirse Türkiye “su fakiri” ülkelerden biri olacak. Bu periyotta ülke nüfusunun yarısı ve tarım arazilerinin yüzde 80’i su sıkıntısıyla karşı karşıya kalacak.”

OBRUKLAR

“Yer altı su kaynaklarının tükenmesi deniyle oluşan obrukların sayısı 1000’den fazla. Örnek vermek gerekirse, Konya’da yer altı suyu her yıl yaklaşık 2 metre seviyesinde azalıyor. Bunun düşüşün altında da yıllık yaklaşık 500 milyon metreküp su açığı yatıyor. Aksaray, Ankara, Eskişehir, Karaman, Nevşehir, Niğde ve Sakarya’da Konya’ya aynı durumdan muzdarip bölgeler.”

TÜRKİYE’DE SU KULLANIMI

“Türkiye suyunun yaklaşık yüzde 75’ini tarımda tüketiyor. Çiftçiler 2023-2024’te hâkim olan kuraklığın etkilerini azaltmak adına gece sulaması ve yağmur suyu hasadı gibi tasarruf metotlarına başvurdu ama yine de kuraklık nedeniyle 2024 yılında tarımsal üretim 2023’e nazaran yüzde 5 azalmış durumda. Tehlike atlatılmak bir yana yoğunlaşarak büyüyor. 2025 Ocak ayı, son 24 yılın en kurak ocak ayı oldu. Güney Doğu Anadolu’ya mevsim normallerine göre yağışların yalnız yüzde 6’sı düştü. İç Anadolu ise yine normal yağışların ancak yüzde 30’unu alabildi.”

BM’nin raporunda yerinde tespitler söz konusu. 

Türkiye’de son yıllarda her alanda su darlığı yaşanıyor.  

Su her yerde tükeniyor.

Barajlar büyük ölçüde kurudu.

Göller büyük ölçüde kurudu.

Yer altı suları çok büyük ölçüde çekildi.

Yağışsızlık korkutuyor.

Yeni su kaynakları da açığa karşılayacak ölçüde olmuyor.

Konya’da yağışsızlıkla ilgili bir bilgi: Yağışsızlık 2025 yılının ocak ayı verilerine göre son 65 yılın en yüksek seviyesinde.