BİRDEN FAZLA İŞYERİNDE SİGORTALI OLUNABİLİR Mİ?
Kıymetli okurlarım daha çok işverenlerden “ çalışan buradan çıkıp başka yerde de çalışabiliyor, SGK buna engel olmuyor mu?” sorusunu sıkça duyuyoruz.Her iki taraf açısından da merak edilen birden fazla yerde çalışma ve sigortalı olma durumunu bu hafta tüm boyutları ile anlatmaya çalışacağım.
Açıkça, birden fazla işyerinde sigortalı olarak çalışmayı engelleyen kanuni bir düzenleme yoktur. 5510 sayılı Kanun'a göre, bir hizmet akdine tâbi olarak bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılmakta, sigorta hak ve yükümlülükleri de çalışmaya başlanılan tarihten itibaren başlanmaktadır.
İşyerlerinden bildirilen kazançların birleştirilmesi nedeniyle prime esas kazanç tutarı artmakta, 30 günün altındaki prim ödeme gün sayıları 30 güne tamamlanabilmektedir.
Çalışma hayatında aynı ayda birden fazla işyerinde çalışma uygulamasının giderek yaygınlaştığı görülmektedir. Bu şekildeki çalışma ekonomik nedenlerle olabileceği gibi, bağlanacak emekli aylığının yüksek olması amacıyla da olabilir.
Çalıştırılan kişinin başka bir işyerinden sosyal güvenlik bildiriminin yapılıyor olması, diğer işveren veya işverenlerin bu konudaki sosyal güvenlik yükümlülüklerini ortadan kaldırmamaktadır.
Sosyal güvenlikte ilgili olarak ayın kaç gün sürdüğü üzerinde durulmaksızın tam çalışılmış olması durumunda her ay 30 gün, bir yıl 360 gün olarak kabul edilmektedir.
SGK primleri asgari ücret ile asgari ücretin 7,5 katı arasındaki prime esas kazanç tutarı üzerinden ödenmektedir. 2025 yılı için prime esas kazanç tavanı 195.041,40TL’dır.
Buna göre, aynı ay içerisinde birden fazla işyerinde çalışılması durumunda emeklilik açısından prim gün sayıları ve prime esas kazançlar toplanmaktadır. Ancak, birden fazla işyerinden bildirilen prim gün sayıları toplamının 30’u geçmesi durumunda her ay 30 gün kabul edilmekte, yine farklı işyerlerinden bildirilen prime esas kazançlar da toplanarak, üst sınırı aşmamak şartıyla emeklilik hesaplamalarında dikkate alınmaktadır.
Yani aynı ay içinde birden fazla işyerinden prim gün sayısı ve prime esas kazanç bildirilmesi, ileride kişiye SGK tarafından bağlanacak emekli aylığının daha yüksek olmasını sağlamaktadır.
Peki bildirilen kazançlar toplamı asgari ücretin 7,5 katını aşarsa ne olacak?
Kanun'un 82. maddesi gereğince sigortalının aynı sigortalılık halinde birden fazla işyerinde çalışması nedeniyle Kurum'a ödenen primler toplamı, bu sigortalılık hali için belirlenen prime esas kazanç üst sınırı üzerinden hesaplanacak miktarı aşarsa, aşan kısmın tamamı sigortalının talebi üzerine en geç talep tarihini takip eden ay içinde ve hissesi oranında kendisine ödenmektedir.
Çalışan sadece 4/a’lı olmayıp da farklı versiyonlarla birden fazla statüde çalışma çakışırsa ne olacak?
Sosyal güvenlik yönünden Bağ-Kur’a (4/b) tabi olan bir kişinin, aynı anda sahibi veya ortağı olmadığı başka bir işyerinde hizmet akdine/iş sözleşmesine tabi olarak çalışması halinde, Bağ-Kur sigortalılığı durmakta, SSK (4/a) sigortalılığı geçerli olmaktadır.
Kanun isteğe bağlı sigortalılık ile zorunlu sigortalılık hallerinin çakışması durumunda zorunlu sigortalılığa üstünlük tanımıştır. Bu durumda isteğe bağlı sigortalılık hali sona erecektir.Yani SGK isteğe bağlı sigortalılığına prim ödeyen kişinin hizmet akdine tabi olarak 4/a statüsünde bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde, isteğe bağlı sigortalılığı çalışmaya başladığı tarihten itibaren sona ermektedir.
Sosyal güvenlik yönünden 4/c sigortalısı olan kişilerin, özel sektöre ait bir işyerinde hizmet akdine tabi olarak çalışmaları durumunda, SSK (4/a) sigortalısı olmaları mümkün değildir.
Özetle; birden fazla işyerinde sigortalı olarak çalışmayı engelleyen kanuni bir düzenleme yoktur. Aynı ay içerisinde birden fazla işyerinde çalışılması durumunda emeklilik açısından prim gün sayıları ve prime esas kazançlar toplanmaktadır. Ancak, birden fazla işyerinden bildirilen prim gün sayıları toplamının 30’u geçmesi durumunda her ay 30 gün kabul edilmekte, yine farklı işyerlerinden bildirilen prime esas kazançlar da toplanarak, üst sınırı aşmamak şartıyla emeklilik hesaplamalarında dikkate alınmaktadır.
Mutlu haftalar...