KONYA’DA VAKTİ ZAMANINDA CEMAAT OLMADIĞI İÇİN İKİ VAKİT NAMAZ KILINIRMIŞ (!)
YAYINLAMA:
| GÜNCELLEME:
Bugün önce izninizle yüzyıllar, yıllar önceki Konya’yı, Meram’ı, Alaaddin Tepesi’ni ve camilerimizi, cemaatlerini anlatan kitaptan bazı paragraflar olduğu gibi sizlerle paylaşacağım.
Sonra iki satır yorum yapacağım.
EL SİNETÜL HALK
AKLEMÜL HAKK
Yani
HALKIN DİLLERİ, HAKKIN KALEMLERİ
Hüseyin Zühtü Efendi
Merhum hafız Hüseyin Zühtü Efendi’nin kızı merhume Hatice zahide Hanım’dır.
Merhum Hasan Tekin Şenyuva’nın ilk evliliğinden üçü kız, yedi evladı olmuş.
Hatice Hanım, babası gibi kısıtlı imkânları olmasına rağmen, babası gibi çok yardımsevermiş. 1957’de, 68 yaşında Ankara’da vefat etmiş.
Mezar taşında aynen şöyle diyordu:
“YAŞAMINI BİLİMLERİN YAYILMASINA ADADI VE HAKSEVERLİĞİ NEDENİYLE BASKI DÖNEMİ ZALİMLERİNİN ZULÜMLERİNE HEDEF OLARAK İSTANBUL’DAN SÜRGÜN EDİLDİ. KONYA’DA İKEN VEFAT EDEN KARSLI MEVLEVİ HOCA HÜSEYİN ZÜHTÜ EFENDİ’NİN RUHUNA FATİHA”
Hafız Hüseyin Efendi, Orta Asya’dan göç ederek Kars bölgesine yerleşmişler ve Mevlevilerin dostu olarak bilinen Karslı Yusuf Efendi’nin oğlu imiş.
Mısır’da başladığı tahsilini İstanbul’da Fatih Medresesi’nde tamamlamış.
Ve bu merhum ailesi tarafından kitapta şöyle tanımlanıyor:
“Dedemiz fakir fukarayı çok düşünen, gözeten, himmet ve merhametli bir insanmış. Aldığı maaşı bu insanlar için harcarmış.
Maaşı aldığı gün 5-10 hamal tutup bir ev için gerekli olan erzakları küfelere doldurup, ihtiyacı olan evleri tespit ederek ‘Sen şu eve, sen şu kapıya bunları vereceksin’ diye gönderirmiş.
Bu yardımları sürekli olarak yıllarca sürdürmüş. Bu yüzden de Fatih ve Eyüp Sultan yöresi halkının gözbebeği olmuş.
O devrin jurnalcileri Hafız Hüseyin Efendi’yi yardımseverliği nedeniyle ‘memlekette isyan çıkartacak, ortalığı karıştıracak’ diye Abdülhamid Han’a şikâyet etmişler.
Bunun üzerine Sultan Abdülhamid de merhumu çocuklarının hocalığını bıraktırmış ve ‘derhal yakalayıp hapse atın’ demiş.
Polisler dedeyi yakalayıp hapse atmışlar, hakkında da ölüm kararı verilmiş.
Dedenin yardımseverliğini bilen paşalardan biri, Sultan Abdülhamid’in huzuruna çıkmış ve sultana, Hafız Hüseyin Zühtü Efendi’yi daha önce Konya’ya Mevlânâ Celalettin Rumi Hazretleri’nin dergâhına görevli olarak gönderdiğini ve bu sebepten dolayı kendisini öldürmeyip Konya’ya sürgüne göndermesini arz etmiş.
Sultan da Konya’ya sürülmesi fermanını mühürleyip Paşa’ya vermiş.
Evine bile gidemeden iki kızıyla beraber Haydarpaşa İstasyonu’ndan trene bindirilip Konya’ya sürgüne gönderilmiş ve bu durum Konya Valisi’ne de haber edilmiş.
Mevlânâ Dergahı’ndan birçok kişi dedeyi tren istasyonunda karşılamışlar.
Dede ve iki kızı, Mevlevi Hacı Tahir Efendi’nin evinde bir süre misafir olarak kalmış, daha sonra bir ev tutularak oraya yerleştirilmişler.”
………………
Kitabın bir bölümünde yine şu bölüm dikkatimi çekti:
“Bu mescitte her gün güneş doğmadan önce sabah namazı kılındıktan hemen sonra, Mevlânâ’nın huzurunda 40-50’yi aşkın dede, Mevlânâ Hazretleri’nin giydiği eski elbiseleri giyerler ve cemaatle birlikte büyük saygı ve edep içinde Allah’ın isimlerini anarlar.
Bu süreklilik hiçbir tarikatta yoktur.”
…………………..
Yine kitabın bir bölümünde o günkü Konya şöyle anlatılıyor:
“Konya’nın görünür görünmez Şam ve şerefi, Hazreti Peygamber’in dostu Mevlana’nın; âlimler sultanı olan babasının Şems-i Tebrizi’nin, Hüsamettin Çelebi’nin, Selahattin Konevi’nin, Sadrettin Konevi’nin ve diğerlerinin varlıklarından kaynaklanmaktadır.
Bugün Konya’nın şanı ve şerefi, Mevlana’nın temiz soyuyla ilişkilidir. Konya’nın yarısına yakını Mevlânâ soyundan gelmektedir.”
“Büyük binalar ve dükkanlar, geniş araziler, özellikle 1 saat uzaklıktaki Meram yöresinde, Çelebi Hazretleri’nin çok sayıda sarayları vardır.
Bunlar sanki cennetten bir köşktür.
Aralarında birkaç değirmeni çevirebilecek kadar bol su akmaktadır.
Havası ve suyunun dünyadaki benzeri yok dense yeridir.
Burada da büyük mülk ve bina sahipleri Mevlânâ soyundandır.
Celâliye Vakfı adı altında birçok ev, dükkan ve arazi vardır.
Bunların tamamı Mevlana’nın makamındaki Seccad de oturan Şeyh Abdülvahid Çelebi yönetimindedir ve hiç kimse karışmamaktadır.”
……………….
Yine kitabın bir bölümünde, “Konya ve Konya’nın kutsal mekanları” başlığı altında şöyle deniliyor:
Birinci kutsal mekân;
Mevlânâ hazretlerinin türbesi türbeye bitişik cami zikir evi dedelerin kullanımı kullanımına ayrılmış olan 20’ye yakın oda ve mutfaktır
Ayrıca bir de eskiden beri süregelen güzel bir gelenek vardır ki temmuz başından ağustos ayı sonuna kadar dedeler Meramımı şereflendirirler.
Zikirlerini de orada yaparlar bu yerlerin tamamı padişahımızın ataları Mevlânâ hazretlerine saygılarından ve sevgilerinden dolayı onarmış ve yaptırılmıştır
Belirli görevler karşılığında birçok günlük ve aylık gelir tahsis etmişlerdir ve hala da devam edilmektedir
İkinci kutsal mekân:
Mevlânâ hazretlerine saygısından dolayı padişahın atalarından Irak Mısır Sam Fatih’i kutsal emanetler başkent İstanbul’a getiren Mekke ve Medine’nin hizmetkarı karaların ve denizlerin Hakanı sayısız lakap sahibi cennet mekân Fatih Sultan Mehmet’in torunu ikinci Beyazıt’ın oğlu Yavuz Sultan Selim Han Hazretleri’nin yaptırdığı sanatlı Camiidir
Cemaati çoğunlukla sabah, öğle ve ikindi namazlarında olur.
Bölgenin adeti gereği başka zaman CEMAAT OLMADIĞI İÇİN AÇILMAZ.
SABAH NAMAZINDAN SONRA FETİH SURESİ OKUNUR.
Burası bugünkü Sultan Selim Camii’dir.
Üçüncü kutsal mekân:
Padişah Gazi sultan İkinci Abdülhamit Han’ın amcası Sultan Abdülaziz Han Hazretleri’nin Mevlânâ Hazretleri’ne yakın bir bölgede bulunan Aziziye Camii’dir.
Bunun da yine iki vakitte cemaati yoktur, diğer vakitlerde ise azdır.
Bu camilerin her biri ikişer minarelidir.
Konya’da bunlardan başka Çifte minareli cami yoktur bu kutsal mekanlar Konya’ya pek çok onur vermektedir birincide onur vereni Mevlânâ türbesi Nursaçan az rastlanır güzellikteki yeşil kubbesidir
Yeşil Çiniden yapılma bu eski zaman işi eser birkaç saatlik yerden görünebilir
Yeşil kubbenin özelliklerini anlatmak mümkün değildir mutlak görmek gerekir
Dördüncü kutsal mekân:
Kapı Camii’dir.
Bunun da cemaati iki vakitte öğlen ve ikindi diğer camilerin hepsinden fazladır çarşı içi olduğundan diğer vakitlerde cemaati Aziziye Camii gibidir
Konya halkı bu camiden daha şerefli bir cami olmadığını söyler bu iddiaları gerçeğe uygun değildir
ZİRA MEVLÂNÂ CAMİİ, BEŞ VAKİTTE DAKİKASINDA AÇILIR, HER VAKİTTE KALABALIK CEMAAT BULUNUR. İSTANBUL’DAKİ PARILTILI FATİH CAMİ GİBİDİR.
Bu yazdıklarım dünyevi bir amaç olmaksızın yazılmıştır.
İnsaf ile bakılıp incelenmeli ki gerçek ortaya çıksın.
Amacımız, insanların bu kutsal mekanlara beş vakitte büyük bir hevesle devam etmeleri içindir.
Beşinci kutsal mekân:
Eski bir eser olan İPLİKÇİ CAMİİ’DİR.
Hazreti Mevlânâ çoğunlukla bu camide vaaz eder, öğüt verir ve bu cami beş vakit açıktır.
Altıncı kutsal mekân:
Eski eserlerden kabul edilen ve şaşırtıcı derecede sanatkarca yapılmış olan Alaaddin Camii’dir.
Beş vakitte cemaati vardır.
İçerisinde büyük bir kubbenin altında Selçuklu Sultanlarından birkaçı ve Alaaddin Hazretleri gömülüdür.
Yakın zamanda kabrini onarım sırasında, Alaaddin Hazretleri’nin cesetleri aradan 644 yıl geçmesine rağmen olduğu gibi durduğu görülmüştür.
Yedinci kutsal mekân:
SADRETTİN KONEVİ Hasretlerinin mescididir.
Bunun da birkaç vakit cemaati hiç yok gibidir.
Sekizinci kutsal mekân:
Şems-i Tebrizi’nin mescididir.
Cemaati azdır.
Dokuzuncu kutsal mekân:
Şerafettin Camii’dir.
Beş vakitte devamlı açılır ve cemaati çoktur.
Onuncu kutsal mekân:
Nakipler Camii’dir.
İçinde güzel bir medrese vardır.
Minarenin kitabesinde şu yazılıdır:
“Gaipten gelen bir sesten yapılış tarihini bildiren dizeyi işittim.
Hazreti Bilal’in ezanından saygı gösterenlere yapılan uyanık olun.”
Başka cami ve mescit çoktur.
….
Konya kentinde birçok medrese olduğu yazılmıştı.
Bunların içerisinde en şereflisi, büyük Karatay Medresesi ile küçük Karatay Medresesi’dir.
Büyük Karatay ve küçük Karatay, Sultan Alaaddin’in dindar, bilgili ve akıllı vezirleridir. Mevlana’nın babası bu medreselerde ve İplikçi Medresesi’nde ders vermiştir.
Mevlânâ da İplikçi Medresesi’nde ders vermiş ve Şems-i Tebrizî ile bu medresede bir araya gelip sohbet etmişlerdir.
Alaaddin Keykubat, yaklaşık 620 tarihlerinde Mevlana’nın babası, bilginler sultanı Bahaeddin Veled Hazretleri’ni Karaman’dan Konya’ya davet ettikleri zaman, vezirler, vekiller hatta sultan bile karşılamaya gitmiştir.
Mevlâna’nın babası, sultanın özel olarak tahsis ettiği evde kalmayı istemedim ve:
“Biz bilginler topluluğundanız. Bize medrese yaraşır.” diyerek kimsenin evinde konuk olmamıştır.
Oğlu Mevlânâ ve beraberindekilerle büyük ve küçük medreselere yerleşmişler, burada pek çok zaman kaldılar.
…..
Yine kitapta biz Konyalıları mutlu edecek şöyle cümlelerin olduğu bir bölüm de vardı:
“Konya kenti ve yaşayanları, kıyamet günü diğer beldelerin halkına karşı övünecekler. Hazreti Muhammed’in seçkin dostu olan Mevlana’nın kutlu varlığı ile kendi kentlerinde olduğu için çok şereflere erişecekler.”
…..
Bir bölümde ise yazar şöyle diyor:
“13 Eylül 1901 günü sabahleyin Mevlânâ Türbesi’ni bitişiğindeki mescide sabah namazı kılmak için gittim.
Allah’ın izniyle cemaatle namaz kılındı.
Sonra türbenin kapısına vardım.
Bir miktar Kur’an okudum ve zikir yaptım.
Zikrin bitmesine yakın Mevlânâ Türbesi türbedarı Osman Dede Efendi geldi ve ‘bitir’ dedi.
Ben de ‘emir’ efendimindir dedim.
Sonra birkaç Mevlânâ aşığı ile türbeye girildi ve edebine uygun olarak ziyaret edildi.
Türbedar efendi birtakım bohçaları açmaya başladı.
Önce Mevlânâ Hazretleri’nin kutu başına giydiği sikkeleri, elbiseleri ve seccadeleri ziyaret edildi. Sonra Şemsi Tebrizi Hazretleri’nin tacı görüldü.
Allah’a defalarca şükürler olsun, yüce Rabbim bu düşkün kuluna her birilerini saygı ve edeple öpmeyi nasip etti.
Ziyaret etmeye değer kutsal eşyalarda vardı.
Mevlana’nın seccadesinde bir takım Farsça beyitler vardı, görmeye değerdi. Şems-i Tebrizi‘nin tacı acayip biçimli ve çok görkemliydi.
İki yanında ‘Rabbim Allah bir yanında, ‘Bismillahirrahmanirrahim’, diğer yanında ‘Muhammed Resulullah’ yazılıydı.”
……………….
Şimdi bu kitabı içime sindire sindire okuduktan sonra kendi kendime söz verdim:
Bende belli bir kesim Konyalı gibi,
“Her yer camii.
Her köşede bir camii var.
Camilerde hiç cemaat yok.
Bizim camiler sadece cumadan cumaya doluyor.”
Diyenlerden idim.
Ama bilmem kaç yüzyıl önce Konya, bir avuç insandan oluşmuşken,
O gün de Konyalı sade, temiz ve muhafazakâr iken,
O kadar camii varken,
Cemaat olmadığı için bazılarında sadece iki vakit caminin açılıp namaz kılındığını okuduktan sonra…
Bir daha asla bu kitaptan önce düşündüğüm gibi düşünmeyeceğim.
Asla konuşmayacağım.
Asla yazmayacağım.
GÜNÜN OKKALI SÖZÜ
Başkalarının senin hakkında ne düşündükleri konusunda endişe duyduğun sürece, onlar senin sahibindir.
NE ZAMAN ADAM OLURUZ?
Bin Bin’lere ailecek binmediğimiz zaman daha iyi ADAM oluruz.
Yorumlar
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)