DEĞİRMEN VE SANAYİ
YAYINLAMA:
| GÜNCELLEME:
Değirmen, günümüzdeki modern un sanayinin temeli.
Değirmen, buğday öğüten oldukça basit bir tesis. Böyle olsa da değirmenler geçmiş zamanın en önemli tesislerindendi. Değirmen olmazsa un olmaz, un olmazsa da ekmek olmazdı. Bu bakımdan buğday-un ve ekmekti değirmen.
Tarımda, ilk sanayiydi değirmen. Tarlalar tekli ya da çiftli pulluğa bağlanan at-öküz- inek gibi hayvanlar vasıtasıyla sürüldükten sonra, ekilirdi. Mevsiminde hasatta son derece zor işti. Buğday ve arpa tarlaları kosa -tırpan gibi aletlerle biçilirdi. Bir sonraki dönemde ise günümüzdeki biçerdöverin atası sayılan ekin biçme makinaları devreye girdi. Tüm bu işler el marifeti ve bilek gücü isteyen işlerdi.
Biçildikten sonra mecburen mesafeli aralıklarda duran saplar elde dirgen “Sal” adı verilen etrafı yüksek tellerle çevrili zamanın römorklarının üstüne zor bela yüklenirdi. Önceleri at ile çekilen bu araçlar bir sonraki dönemde tuhaf görünümle traktörlerle getirilip köy işlerindeki harman yerlerine indirilmeye başladı.
Harman yerine getirilen saplar yığınlar oluştururdu. Bu yığınlar azar azar elde dirgen halka halinde yayılır sonrada altında sivri taşlar çakılı olan düvenler marifetiyle saatlerce çiğnenirdi. Düven atla sürülürdü. Sap, saman ve buğday haline geldikten sonra elde yaba ile tınaz atılır ve bu şekilde ortaya buğday ya da arpa her neyse çıkması sağlanırdı. Tınaz için atmak için rüzgar lazımdı. Günlerde rüzgarın beklendiği zamanlar olurdu.
Satılacak ve tohumluk olacak miktarlar ayrıldıktan sonra sıra un öğütme işine gelirdi.
Değirmen, dertti.
Az sayıdaki değirmenlerde sıra olurdu.
Un öğütmek için değirmene giden insanların 15-20 gün köye dönemedikleri olurdu. Değirmenin önünde sıra bekleyen insanlar akşamları kanatlı at arabalarının üstünde gündüzde de at arabalarının altında yatıp-kalkardı. Yeme-içme sorundu su da yok denecek kadar azdı. Kir olur, bit olur ve bit yayılırdı.
Bizim Obruk’un köylerinde değirmen yoktu ama Zıvarık’da vardı. Lakin Zıvarık’daki tek değirmen onlarca köyün buğdayını öğüttüğü için çok kalabalık olurdu..
KONYA’DA UN FABRİKASI
Köyde, şehirde bir un fabrikasının açıldığı haberi duyuldu. Bu fabrika değirmen üstü teknolojileri olan bir fabrika olmalıydı. Böyle olsa da köylünün gözünde büyükçe bir değirmendi. Kanatlı at arabasına yiyecek buğdayı çuvallayıp yükleyen köylü un öğütmek için şehirdeki fabrikaya gelmeye başladı.
İlkokul öncesi yaşlardaydık. Babam ve amcam iki ayrı at arabasına çuvallar halinde buğday yükleyip, un öğütmek için şehre gideceklerdi. Beni de yanlarına aldılar. Ana yola kadar olan 7 Km’lik yolumuz toz-topraktı. Şehre 70 Km. olan yol ise yer yer stabilizeydi. Şehre bu şekilde yaz sıcağında kaç saatte geldik bilmem ama geldik.
İlk Un fabrikası Şeker Murat Mahallesinde Beyşehir Yolunun üzerindeydi. Fabrikanın önü kalabalıktı ama etraftaki ev sayısı 15-20 kadar olmalıydı. Hacı Kaymak Mahallesi ise ucu bucağı görünmeyen çöl görünümündeydi.
Sıramızın gelmesini beklerken geldiğimiz arabanın üstünde yatıp-kalktık. Beklediğimiz, üç-beş gün içinde ne yedik-ne içtik hatırlamam mümkün değil. Getirdiğimiz 10-10 çuval buğday öğütülüp un olduktan sonra köyümüze döndük.
Değirmen, fabrika olmuştu.
Değirmen, sanayinin öncülüğünü yaptı.
Çimento Sanayi,
Şeker Sanayi,
Un Sanayi,
Tarım Sanayi,
Gıda Sanayi,
Silah Sanayi,
Otomotiv Sanayi ve daha niceleri.
12 adet Organize Sanayi Bölgesi.
Yüzlerce fabrika.
Sanayide 100 bin sayısına yaklaşan istihdam.
Kuruluşunun 50. Yılını kutlayan Sanayinin lokomotifi Konya Sanayi Odası.
Değirmen, çok iş başardı.
Değirmen, sanayi oldu.
Yorumlar