ŞAİR EŞREF?TEN ŞİİRLER VE NÜKTELER -1
Eşrefi geç vakit sarhoş olarak polisler biraz sıkıştırınca Eşref birine bir tokat atar oda savcılığa şikâyet eder. Korkak ve duruma göre karar veren Savcı (Mustantık) sorular sormaya başlayınca eşref şöyle der:
Elinde yok adâlet, olsa da sen kim, adâlet kim,
Kimi mazlum görürsen hep “Kabahat sendedir” dersin...
Polisler üstüme saldırdı, ben de sille aşk ettim
Be Mustantık Efendi!. . Söyle, sen olsan ne b… yerdin?
Süleyman Nazif’e; “Eşref ile Nef’i arasında ne fark var?” demişler, o: “Nef’inin yüz beyitle göklere çıkardığı bir adamı, Eşref bir beyitle yerin dibine sokar” demiş.([1])
Aslen Yahudi dönmesi olduğu söylenen güzel şiirleri olan, iki defa sadrazam olan, Abdülhamide meşrutiyeti teklif ettiği için İzmir Valiliğine sürülen Kıbrıslı Kamil Paşa’yı Eşref, aşağıdaki beyitlerle tenkit etmiş ama, Eşref’i her dönemde en çok koruyan, kollayan o paşa olmuştur:
Agop paşayı lütfet padişahım sadr-ı a’zam yap
Denînin peyrev-i ikbâli varsın bir denî olsun
Sadaret mührünü memnû’ ise vermek Müslüman’a
Yahudiden usandık bir zaman da Ermeni olsun ([2])
Eşref İzmir’de hazır elbise satan Yahudi bir esnaftan alış-veriş yapar ama, sonradan argo tabirle kazıklandığını öğrenince şu dörtlüğü yazmıştır. Aynı günlerde de Kıbrıslı Kamil Paşa Sadrazamdır.
Hazır elbise satan kavm-i Yahud’dan birisi
Bana bir kaşkariko eyledi külliyet ile
Ben anın ânesini babasını beller idim
Sadr-ı a’zam darılır gayret-i milliyet ile.([3])
Kamil Paşa hiç gülmeyen bir insanmış Eşref onun için şöyle yazmış:
“Peyü marı, çeşmi mûru, nânı molla kesnedid,
Lütfü nisvan, künhü Yezdan, ruhu insan kesnedid
Saydığım şeylerde bazen emri mâkûs olsa da,
Vali Paşa’yı fakat ömrümde handan kesnedid!. . . ”
Yani: Yılanın ayağını, karıncanın gözünü, imamın ziyafetini kimse görmemiştir. Kadının lûtfunu, ulûhiyetin esrârını, insanın ruhunu kimse görmemiştir. Saydığım şeylerin bazılarını belki gören olmuştur. Fakat Vali Paşa’yı gülerken, ömründe kimse görmemiştir.([4])
Dipnotlar:
1- Hilmi Yücebaş, “Şair Eşref Bütün Şiirler ve Hatıraları”, 2. Baskı İst. 1978, s. 59.
2- Hilmi Yücebaş, “Hiciv ve Mizah Edebiyatı Antolojisi”, L & M Yay. İst. 2004, s. 93, 94.
3- Hilmi Yücebaş, “Şair Eşref Bütün Şiirler ve Hatıraları”, 2. Baskı İst. 1978, s. 74.
4- Hilmi Yücebaş, “Şair Eşref Bütün Şiirler ve Hatıraları”, 2. Baskı İst. 1978, s. 207.
