HİBRİT ÇALIŞMADA İŞÇİLİK ALACAKLARI NASIL HESAPLANACAK?

Kıymetli okurlarım hibrit çalışma düzeni ile başlayan yazı dizimizde bu hafta hibrit çalışmada fazla mesai, UBGT ücreti, hafta tatili konularının nasıl değerlendieileceğini, hesaplamalarda dikkat edilmesi gereken hususları dilimin döndüğünce anlatmaya çalışacağım.

            Uzaktan çalışma işçinin işgörme borcunu işyeri dışında gerçekleştirmesine izin verirken, hibrit çalışma işçinin biraz işyerinde, biraz da işyeri dışında çalışmasına izin vermektedir.

            Uzaktan çalışmada en çok tartışılan konulardan biri fazla mesainin varlığı ve hesaplanmasında toplanmaktadır.

            Hibrit çalışma ile ilgili olarak yapılan son düzenleme ile ; 

            Yönetmeliğe eklenen ikinci fıkra ile iş görme ediminin bir kısmının işyerinde, bir kısmının uzaktan çalışma yöntemiyle işyeri dışında yerine getirilmesi açıkça düzenlenmiştir. Bu fıkra ile; işçinin işyerinde çalışacağı günler ve çalışma saatlerinin belirlenmesi zorunlu hale getirilmiştir.

            Hibrit çalışmanın yasal dayanağına kavuşması ile sözleşmede çalışma şartlarının ve sürelerinin belirlenmesi zorunlu hale getirilmiştir.

            Hal böyle olunca mesai günleri, saatleri ve hafta tatili belirlenebilir hale getirilmiştir. Ulusal Bayram ve Genel Tatil günleri hesaplaması da iş sözleşmesi esas alınarak düzenlenebilir ve hesaplanabilir hale getirilmiştir.Mesai saatleri belirlendikten sonra haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak değerlendilecektir.Ancak işin işyeri dışında görülmesi nedeniyle puantaj kayıtları, PDKS, işe giriş çıkış saatlerinde kart okutma yöntemleri devre dışı kalacağı için fazla mesai süresinin ispatında zorlular yaşanmaktadır.

            Uzaktan çalışmada fazla mesainin ispatı dijital delillere göre yapılmaktadır.

            e-posta yazışmaları,

            sisteme giriş çıkış log kayıtları,

            WhatsApp yazışmaları,

            İşveren talimatları ve raporlamalar

fazla mesainin ispatında önemli rol oynamaktadır.

            Uzaktan ve hibrit çalışma modelleri çalışma hayatında büyük bir dönüşüm yaratırken, bir çok belirsizlik nedeniyle hukuki uyuşmazlıklara da sebep olmaktadır.

Yargıtay uygulamalarında işverenin bilgisi dahilinde gerçekleşen ve süreklilik arz eden çalışmalar da fazla mesai olarak kabul edilmektedir.

            Fazla mesainin ispatında ise dijital verilen korunması önem arz etmektedir.

            Son düzenleme ile işçinin hakları ve işverenin yükümlülükleri daha net hale geldiğinden daha korunabilir bir ortam doğmuştur.Fazla mesai, çalışma saatlerinin denetimi ve veri güvenliği konuları uygulamada en çok ihtilaf yaratan konu başlıkları olmaya devam etmektedir.

            İşçinin;

Gerçekte çalışmadığı halde fazla mesai yaptığı yolunda kayıt oluşturması,

İşverenin bilgisi ve talimatı dışında fazla mesai yaptığını iddia etmesi,

Çalışma saatlerinde iş görme borcunu yerine getirmemesi işverenin güvenini sarsıcı nitelikte davranışlar olarak değerlendirilebilir.Bu durum da işveren tarafından ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle haklı fesih konusunu gündeme getirebilecektir.

            Uzaktan ve hibrit çalışma modellerinde çalışma saatlerinin denetlenebilirliğinin azalması güven, dürüstlük ve sadakat borcunun önemini artırmaktadır.

            Uzaktan ve hibrit çalışma modelleri, işçinin hakları ve işverenin yükümlülükleri konusunda net düzenlemeler yapılmasını gerektirmektedir.Bu nedenle, uzaktan ve hibrit çalışma modellerinin açık, yazılı ve denetlenebilir kurallar çerçevesinde düzenlenmesi her iki tarafın da hukuki risklerin yönetilmesi açısından önem taşımaktadır.