Biruni Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nde gerçekleştirilen bir araştırma, antibiyotik direnci gösteren bakterilere karşı doğal kaynaklı yeni bir umut sundu. Araştırmada, doğal su kaynaklarında yaşayan Acanthamoeba türü amiplerin ürettiği maddelerin, dirençli bakterilere karşı güçlü bir antibakteriyel etki gösterdiği tespit edildi.
Araştırma, Biruni Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Şevval Maral Özcan Aykol liderliğinde ve İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nden Doç. Dr. Zuhal Zeybek’in katkılarıyla yürütüldü.
MRSA’ya Karşı %100 Etki
Aykol, göl suyundan izole edilen çevresel Acanthamoeba türleri ile yapılan antibakteriyel testlerde, özellikle yoğun bakım hastalarında ölümcül enfeksiyonlara yol açabilen Metisilin dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) bakterisine karşı %100’e varan antibakteriyel etkinin gözlemlendiğini aktardı.
Ayrıca amiplerin ürettiği hücresiz sıvıların Enterococcus faecalis bakterisi üzerinde %75,79 oranında, Klebsiella pneumoniae ve Salmonella türlerinde ise daha düşük seviyelerde etkili olduğu belirtildi.
Yeni İlaç Geliştirilmesi İçin Umut Verici Adım
Aykol, “Bu canlılar göl, akarsu, deniz gibi doğal ortamlarda ve yüzme havuzu, musluk suyu gibi yapay su kaynaklarında bulunuyor. Yurtdışında sınırlı düzeyde yürütülen çalışmaların ardından Türkiye’de bu alandaki ilk kapsamlı araştırmayı gerçekleştirdik” dedi.
Ayrıca antibiyotik direncinin dünya genelinde ciddi bir tehdit oluşturduğuna dikkat çeken Aykol, Dünya Sağlık Örgütü’nün 2050’ye kadar antibiyotik direncine bağlı milyonlarca ölüm öngördüğünü hatırlattı.
“Doğal kaynaklı yeni antibakteriyel maddelerin geliştirilmesi bu yüzden büyük önem taşıyor. Elde ettiğimiz maddeler gelecekte saflaştırılarak ilaç formuna dönüştürülebilir. Ancak bu süreç etkin bileşiklerin izolasyonu, toksikolojik analizler ve hayvan deneyleri gibi birçok aşamayı gerektiriyor,” ifadelerini kullandı.
Uluslararası Takdir
Çalışma, mikrobiyoloji alanında saygın uluslararası yayınlar arasında yer alan Journal of Basic Microbiology dergisinin Mart 2025 sayısında kapak görseli olarak seçildi.
