Osmanlı’da burç isimleri: Astroloji ve Müneccimbaşılık makamı
Osmanlı bilim tarihi içinde astroloji çalışmalarının önemli bir yeri bulunur. 15. Yy. kurulan müneccimbaşılık makamı Ramazan ayı için imsakiye hazırlanması burçlar ve yıldız hareketleri gibi konulardan sorumluydu.
Osmanlı’da burçlar İslam dünyasında gelişen ilm-i nücum geleneğiyle birlikte değerlendirilmiştir.
İslam anlayışına göre yıldızlarla güneş sistemine tabi olan gezegenler 4 element ile (ateş, toprak, hava, su) tüm canlılar (insanlar, hayvanlar, bitkiler) üzerinde etki bırakır. Bütün bunların üzerinde ise gerçek güç Allahü Teâlâ’dır. Burçlar ve gezegenler sebeptir. 770 yılı ilm-i nücûm ilminin başlangıç tarihi olarak kabul edilir. Çünkü bu tarihte Hint astroloji geleneğine dayanan Sindhind isimli eser Bağdat’a ulaşmıştır.
Müneccim olabilmek için gökyüzü takvimini çıkarmayı bilmek şarttı. Bunun dışında yıldız ve gezegen konumlamalarını yapmalıydı. Bunları layıkıyla yerine getiren kişi sırasıyla müneccim ve sonrasında da müneccimbaşı olabiliyordu.
Osmanlı’da müneccim olabilmek için gökyüzü takvimlerini hazırlayabilmek yıldız gezegen konumlarını hesaplayabilmek temel şartlar arasındaydı. Bu bilgileri başarıyla uygulayan kişiler önce müneccim ardından ise ssarayın en yetkili gök bilimi uzmanı müneccimbaşı görevine yükselirdi.
