Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı “İstatistiklerle Yaşlılar, 2024” raporuna göre ülkemizde yaşlı nüfus 9 milyon 112 bin 298 kişi oldu. Konya’da ise yaşlı nüfus 251 bin 997 kişi olarak belirlendi.
Yaşlı Nüfusun Genel Görünümü
Konya’nın toplam nüfusu 2 milyon 330 bin 24 kişi olarak hesaplanırken, 251 bin 997 kişi 65 yaş ve üzeri. Bu nüfusun cinsiyet dağılımına bakıldığında, 111 bin 526’sı erkek, 140 bin 471’i kadın. Kadınların yaşlı nüfus içindeki oranı yüzde 11,9 ile erkeklerin yüzde 9,6’lık oranının oldukça üzerinde. Bu verilere göre, Konya’da 100 yaşlı erkeğe karşılık yaklaşık 125 yaşlı kadın bulunuyor. Bu durum, kadınların yaşam süresinin erkeklere göre daha uzun olmasıyla açıklanıyor.
Türkiye Genelinde Konya’nın Yeri
Konya, yüzde 10,8 yaşlı nüfus oranıyla Türkiye’de orta sıralarda yer almaktadır. Ülkenin en yaşlı ili Sinop olup, yaşlı nüfus oranı yüzde 20,8’dir. Buna karşılık, Şırnak yüzde 3,7 ile yaşlı nüfusa en az sahiptir. İç Anadolu Bölgesi’nde Konya, Aksaray ve Kırıkkale ile benzer oranlara sahipken, Sivas yüzde 14,4 ve Eskişehir yüzde13,1 daha yüksek yaşlı nüfus oranlarına sahiptir.
İstanbul, toplam nüfus ve yaşlı nüfus açısından en büyük şehir olmasına rağmen, yüzde 8,3’lük yaşlı nüfus oranıyla Türkiye’nin en düşük yaşlı nüfus oranına sahip şehirlerinden biridir. Konya ve Ankara’da yaşlı nüfus oranı daha yüksek olup, Konya yüzde 10,8’lik oranıyla dikkat çekmektedir. Ayrıca, Ankara ve İstanbul’a göre yaşlı cinsiyet oranı açısından Konya’nın yaşlı kadın nüfusu daha fazladır.
Marmara Üniversitesi Nüfus ve Sosyal Politikalar Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin 2023 yılında yayınladığı “Yaşlanan Nüfus ve Yaşlılar” raporunda da yaşlı nüfus oranı olarak kabul edilen 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfusa oranı yıllar içerisinde dünyada ve ülkemizde hızlı bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor.
Rapordaki değerlendirmelere göre: “Türkiye’de yaşlı nüfus (65 yaş ve üzeri), 2000 yılında 3,8 milyon iken 2022’de 8,4 milyona ulaşmıştır. 2040 yılında yaşlı nüfus oranının %17’ye, 2080’de ise %27,5’e çıkması beklenmektedir. Türkiye’nin %9,9’luk yaşlı nüfus oranı, dünya ortalaması olan %9,8 seviyesindedir. Yaşlı nüfus cinsiyet bazında incelendiğinde, 1940 yılından bu yana kadın nüfusunun erkeklerden daha fazla olduğu görülmekte ve bu farkın ilerleyen yıllarda daha da artması beklenmektedir. Yaşlı bireylerin çalışma hayatına katılım oranı oldukça düşüktür. Türkiye’de 65 yaş üstü bireylerin iş gücüne katılımı %11,3 seviyesinde olup, OECD ülkelerinin ortalaması ile benzerlik göstermektedir. Tarım sektörü, yaşlı nüfusun en fazla çalıştığı alan olmakla birlikte, yıllar içinde sanayi sektöründeki istihdam oranlarında artış gözlenmektedir. Türkiye’de emeklilik yaşı erkeklerde 52, kadınlarda 49 olup, bu oran birçok Avrupa ülkesine kıyasla oldukça düşüktür. Ekonomik açıdan bakıldığında, yaşlı bireyler arasında yoksulluk önemli bir sorundur. Türkiye’de yaşlı nüfusun yoksulluk oranı %13,7 olup, bazı Avrupa ülkelerine kıyasla daha yüksektir. Sosyal koruma harcamalarının büyük bir kısmı emeklilere yönlendirilmiş olup, Türkiye’de kamu emeklilik harcamaları GSYH’nin %7,5’ini oluşturmaktadır. Sağlık alanında ise yaşlı nüfusun en büyük sorunu dolaşım sistemi hastalıkları, solunum hastalıkları ve tümörler gibi kronik rahatsızlıklardır. 65 yaş üstü bireylerin %37’si sağlık durumlarını kötü olarak değerlendirmektedir. Özellikle 75 yaş ve üzerindeki bireyler arasında sağlık problemleri daha yaygın olarak görülmektedir. Sosyal yaşam açısından bakıldığında, yaşlı bireylerin büyük bir kısmı %46,5 oranında eşleriyle birlikte, %26’sı tek başına, %24’ü ise geniş aile içinde yaşamaktadır. Yaşlıların çoğunluğu, kendilerine bakamayacak duruma geldiklerinde çocuklarının yanında kalmayı tercih etmektedir. Bununla birlikte, yalnızca %10’u huzurevi veya bakımevine gitmeyi istemektedir. Mutluluk düzeyi açısından, yaşlı bireylerin en büyük mutluluk kaynağı %63,5 ile aileleri olurken, ikinci sırada çocukları yer almaktadır. Kadınların genel olarak erkeklere göre daha mutlu olduğu tespit edilmiştir. Yaşlanan Nüfus ve Yaşlılar raporunda özellikle, yaşlıların toplumsal hayata daha aktif katılımı teşvik edilmeli, yerinde yaşlanma politikaları geliştirilmeli ve yaşlı bakım hizmetleri güçlendirilmeli önerisinin yanı sıra, teknolojinin yaşlı bireylerin hayatını kolaylaştıracak şekilde kullanılması tavsiye ediliyor.”
