Tarım ve Orman Bakanlığı eski Bakanlık Müşaviri Yaşar Kavak, Türkiye tarımında yeni bir kırsal kalkınma modeli önererek üretimin yanı sıra ürünlerin ekonomik değerinin artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Türkiye’nin bereketli toprakları, zengin ürün çeşitliliği ve köklü üretim kültürüyle büyük bir tarımsal potansiyele sahip olduğunu belirten Kavak, “Asıl mesele, tarımsal zenginliğimizi güçlü markalara dönüştürerek üreticimizin gelirini artırmak, kırsalda istihdam oluşturmak ve ülkemizin dünya pazarlarındaki rekabet gücünü yükseltmektir. Çünkü üretmek bereketi, markalaşmak değeri, doğru pazarlama ise kazancı artırır” dedi.
KONYA TARIMDA MARKALAŞMA POTANSİYELİ TAŞIYOR
Türkiye’nin her yöresinin kendine özgü bir ürünü ve üretim kültürü bulunduğunu ifade eden Kavak, Konya’nın tarımsal üretimdeki önemine dikkat çekti.
Kavak, “Konya; buğdayıyla Türkiye’nin sofrasına, şeker pancarıyla sanayisine, havucuyla pazarına, fasulyesiyle mutfağına hayat veren büyük bir tarım merkezidir” ifadelerini kullandı.
Tokat’ın salamura bağ yaprağı, Aydın’ın inciri, Malatya’nın kayısısı, Amasya’nın misket elması, Diyarbakır’ın karpuzu, Giresun’un tombul fındığı, Rize’nin çayı, Gaziantep’in fıstığı, Kastamonu’nun Taşköprü sarımsağı ve Mersin’in Silifke çileğinin de bu zenginliğin örnekleri olduğunu belirten Kavak, şöyle devam etti:
“Bu ürünler yalnızca tarımsal üretimin bir parçası değildir. Aynı zamanda şehirlerin kimliği, yörelerin kültürü ve doğru değerlendirildiğinde önemli birer ekonomik markadır. Öyleyse neden her köyümüzün tanınan bir ürünü, her havzamızın güçlü bir markası ve her markamızın dünya pazarlarında bir hedefi olmasın?”
ÜRETİCİ DAHA FAZLA KATMA DEĞER ELDE ETMELİ
Kaliteli üretimin tek başına yüksek gelir sağlamaya yetmediğini belirten Kavak, çiftçinin çoğu zaman ürününü hasat döneminde ham madde olarak ve sınırlı pazarlık gücüyle satmak zorunda kaldığını ifade etti.
Kavak, “Ürünü yetiştiren çiftçimiz, o ürünün oluşturduğu ekonomik değerden neden daha fazla pay almasın?” sorusunu yönelterek üreticinin markalaşma ve pazarlama süreçlerinde daha etkin rol alması gerektiğini vurguladı.
YENİ KIRSAL KALKINMA MODELİ ÖNERİSİ
Kavak, “Bir Köy, Bir Marka; Bir Havza, Bir Dünya” yaklaşımının ulusal ölçekte bir kırsal kalkınma modeli olarak hayata geçirilmesini önerdi.
Modelin, Tokat’ta geçmişte uygulanan “Bir Köy, Bir Ürün” anlayışının markalaşma, işleme, pazarlama ve ihracat boyutlarıyla geliştirilmesini amaçladığını belirten Kavak, projenin Prof. Dr. Fikret Akınerdem’in dile getirdiği “Bir Köy, Bir İşletme” modeliyle birlikte değerlendirilebileceğini söyledi.
Kavak, “Bir köyde öne çıkan ürünün ekonomik bir işletmeye, bir havzanın üretim gücünün ortak bir markaya, bu markanın da ulusal ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilen bir değere dönüştürülmesi hedeflenmelidir” ifadelerini kullandı.
MARKALAŞMA İÇİN HANGİ ADIMLAR ATILMALI?
Projenin uygulanması için öncelikle her ilin, ilçenin, köyün ve tarımsal havzanın ürün potansiyelinin belirlenmesi gerektiğini ifade eden Kavak, doğru ürün seçimi, kaliteli üretim, markalaşma, coğrafi işaret, üretici örgütlenmesi, işleme ve depolama yatırımları ile dijital pazarlamanın önemine dikkat çekti.
Kavak, QR kod uygulamalarıyla tüketicilerin ürünün hangi yörede ve hangi üretim koşullarında yetiştirildiğini öğrenebileceğini belirterek, “Böylece ürünün yalnızca fiyatı değil, güvenilirliği ve yöresel kimliği de değer kazanır” şeklinde konuştu.
KIRSALDA İSTİHDAM VE ÜRETİCİ GELİRLERİ ARTABİLİR
Modelin en önemli kazanımının, tarımsal üretimden elde edilen katma değerin daha büyük bölümünün üreticinin ve üretim yapılan bölgenin elinde kalması olduğunu belirten Kavak, üreticinin pazarlık gücünün artacağını, küçük ve orta ölçekli işletmelerin gelişeceğini ve yeni istihdam imkânlarının doğacağını ifade etti.
Kadınların üretim ve girişimcilikteki rolünün güçlenebileceğini, gençlerin ise tarımı teknoloji ve girişimcilikle birleşen bir iş alanı olarak görebileceğini belirten Kavak, hasat festivalleri, yöresel mutfaklar ve kırsal turizmin de bu süreci destekleyebileceğini söyledi.
DÜNYADAN BAŞARILI MARKALAŞMA ÖRNEKLERİ
Fransa’nın Champagne bölgesiyle özdeşleşen ürünleri, Kolombiya’nın kahvesi, Hindistan’ın Darjeeling çayı ve Japonya’nın Kobe sığırının güçlü bir kimlik kazandığını belirten Kavak, Türkiye’de de Antep fıstığı, Aydın inciri, Malatya kayısısı ve Giresun tombul fındığı gibi uluslararası tanınırlığı bulunan ürünlerin olduğunu kaydetti.
Kavak, “Ürününüzün kaliteli olması önemlidir; fakat bu kaliteyi tanıtmak, korumak ve tüketiciye güvenilir biçimde ulaştırmak da en az üretim kadar önemlidir” diye konuştu.
“KÖYDEN HAVZAYA, HAVZADAN İLE, İLDEN DÜNYAYA”
Projenin kamu kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler, üretici örgütleri, özel sektör ve ihracatçıların iş birliğiyle hayata geçirilebileceğini belirten Kavak, Tarım ve Orman Bakanlığının koordinasyonunda pilot iller ve havzalar belirlenebileceğini ifade etti.
Türkiye’de binlerce köy bulunduğuna dikkat çeken Kavak, projenin kapsamının iller üzerinden de değerlendirilmesini önerdi.
Kavak, “Köyden Havzaya, Havzadan İle, İlden Dünyaya böylece projemizin temel felsefesi şu olabilir. Köy üretimin merkezi, havza iş birliğinin merkezi, il markalaşmanın merkezi, dünya ise hedef pazarımız olur” açıklamasında bulundu.
Önerisini “Bir köy, bir marka; bir havza, bir dünya!” sözleriyle tamamlayan Kavak, Türkiye tarımında yeni bir kırsal kalkınma anlayışının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
