İnsanoğlu, yaşamı boyunca taşıdığı kimlik kartları, ölümden sonraki hayatta kimlik taşı olarak karşımıza çıkıyor. Mezar taşları, ölülerin kimlikleri hakkında bilgi verirken, önemli bir görevi yapmaya devam ediyor.
İsim soy isim, doğum tarihi, ölüm yıldönümü ve baba adı gibi bilgilerin bulunduğu mezar taşları, asırlar öncesinde bile ebediyete göç edenlerin nerede oldukları ve hangi bilgiye sahip oldukları hakkında bilgi veriyor.
Bir yakının mezarını bulmada önemli bir rol oynayan mezar taşları, gösterişli ve sade şekilleri ile ölenlerin yakınları tarafından yaptırılıyor.
Konya’da uzun yıllardır mezar ve mezar taşı üretimi yapan Emrah Yavuz, 10-15 yıl öncesine kadar teknolojiden uzak tamamen el işçiliği ile hazırlanan mezar taşlarının artık neredeyse tamamen torna makinelerinde yapıldığına dikkat çekti.
Teknoloji ile birlikte el işçiliğinin de bittiğini söyleyen Emrah Yavuz, “Bugün çok az insan el işçiliği mezar taşı istiyor. Mermer üzerine tamamen kazıyarak yaptığımız çalışmaların ömrü, teknolojinin yaptığından daha uzun oluyor” diye konuştu.
Bir insan hayatını kaybettikten sonra konulduğu mezara en az 3 ay mezar taşı yapılmasının sakıncalı olduğunu söyleyen Yavuz, “Yeni defin yapılmış bir mezarın çökme olasılığı yüksektir. Bu nedenle 2-3 ay mezar taşı yapılmadığı gibi etrafına da taş duvarlar yapılmaz. Erken yapılan mezarlarda çökme sonrası yeniden bir masraf ortaya çıkıyor. Buda maliyeti artırıyor” ifadelerini kullandı.
DAHA ÇOK AYET YAZDIRIYORLAR
Mezar taşlarına besmele ile başlanan yazıların yazıldığını dile getiren Yavuz, “Kimi vatandaş ayet yazdırıyor kimi ise Mevlana’nın ya da Yunus Emre’nin sözlerini yazdırıyor. Gösterişten uzak olunması gerektiğini bilmemize rağmen, abartanda oluyor sade bir taş yaptıran da oluyor” dedi. Mermer üzerine yazı yazdıranların da olduğunu ifade eden Yavuz, “Kimi vatandaşlarımız mozaik dediğimiz sıradan taş yaptırıyor. Beni en çok etkileyen bebek ve genç yaşta vefat edenlerin taşını yazmak oluyor” dedi.
Mezar taşlarının bir İslam geleneği olduğuna dikkat çeken Yavuz, “Mezar taşları günümüzde önemli bilgileri aktarıyor. Yüzyıllar önce vefat edenlerde sadece taş konulurmuş. Bugün birçok eski mezarların kime ait olduklarını yakınları haricinde bilmiyoruz. Fakat bugünlerde yapılan taşlar, gelecek yüz yıllarda önemli bir bilgi kaynağı olmaya devam edecek. Vefat eden her kim olursa olsun, isim, soyisim, doğum ve ölüm tarihi, baba isimleri mutlaka bulunuyor. Bunun yanında şimdilerde elif veya vav yazdıranlar da bulunuyor. Tüm inanışlarda olan mezar taşları aynı zamanda inançları da gösteren bilgi kaynağıdır” şeklinde konuştu. (Fatih ERSOY)
