Meteoroloji Yüksek Mühendisi Namık Ceyhan, son dönemde sosyal medyada hızla yayılan “yağmur çalınıyor” ve “İran’ın füzeleri yağışı başlattı” şeklindeki iddialara ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Ceyhan, söz konusu söylemlerin bilimsel hiçbir karşılığı olmadığını vurgulayarak, “Atmosfer kaotik bir sistemdir. Yani son derece karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu nedenle hava olaylarını askeri ya da teknolojik müdahalelerle kontrol etmek mümkün değildir. Bu iddialar tamamen asılsızdır” diye konuştu.
“YAĞIŞLARIN YÖNÜ BELLİ: BATIDAN DOĞUYA”
Türkiye’deki yağış sistemlerinin temel dinamiklerine dikkat çeken Ceyhan, kamuoyunda sıkça dile getirilen iddiaların bilimsel gerçeklerle çeliştiğini ifade ederek, “Ülkemizde etkili olan meteorolojik sistemler doğudan değil batıdan gelir. Batıdan doğuya doğru hareket eder ve zamanla etkisini kaybeder. İran’dan atılan füzelerin Türkiye’deki yağışlara etkisi olduğu iddiası, atmosfer dinamiklerini bilmemektir” şeklinde konuştu. Ceyhan, bu tür söylemlerin bilgi eksikliğinden kaynaklandığını belirterek, yağışların nedenini bu tür komplo teorilerine bağlamanın en basit ifadeyle cahillik olduğunu vurguladı.
“BULUT TOHUMLAMA YAĞMUR ‘ÇALMAZ’”
Kamuoyunda “yağmur hırsızlığı” olarak lanse edilen bulut tohumlama uygulamasına da değinen Ceyhan, bu yöntemin çarpıtıldığını söyleyerek, “Bulut tohumlama, atmosferde zaten var olan bulutlara kimyasal maddeler enjekte edilerek yağışı tetiklemeyi amaçlayan bir yöntemdir. En yaygın kullanılan madde gümüş iyodürdür. Ancak bu yöntem yeni bulut oluşturmaz, sadece mevcut bulutları sınırlı ölçüde etkiler” ifadelerini kullandı.
Kuraklık dönemlerinde bu yöntemin etkisiz kaldığını vurgulayan Ceyhan, “En çok yağışa ihtiyaç duyulan zamanlarda zaten yeterli bulut bulunmaz. Dolayısıyla bu yöntemle geniş çaplı bir yağış kontrolü sağlamak mümkün değildir” açıklamasında bulundu.
“ETKİ SINIRLI, SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL”
Uluslararası verilerin de bu iddiaların geçersiz olduğunu kanıtladığını söyleyen Ceyhan şu ifadeleri kullandı:
“Dünya Meteoroloji Örgütü’nün 2018 raporuna göre bulut tohumlama, kontrollü koşullarda dahi yüzde 5 ila 15 arasında sınırlı bir etki oluşturur. Üstelik bu etki sürdürülebilir değildir. Bu kadar sınırlı bir yöntemin ‘yağmur çalmak’ gibi büyük sonuçlar doğurduğunu iddia etmek gerçek dışıdır”
“SOSYAL MEDYADA RANT PEŞİNDELER”
Sosyal medyada yayılan bu tür iddiaların bilinçli şekilde dolaşıma sokulduğunu ifade eden Ceyhan, sözlerine şöyle devam etti:
“Beğeni ve etkileşim uğruna ortaya atılan bu söylemler, toplumda bilgi kirliliğine neden oluyor. Ne yazık ki bazı medya kuruluşları da bu iddiaları tartışmaya açarak yayılmasına katkı sağlıyor. Havayı kontrol ettiğini iddia eden kişi ve yapılar her zaman olmuştur. Ancak bunların hiçbirinin bilimsel bir temeli yoktur”
“METEOROLOJİ CİDDİ BİR BİLİM DALIDIR”
Meteorolojinin uzmanlık gerektiren bir alan olduğunun altını çizen Ceyhan, “Meteoroloji; eğitim, tecrübe ve bilimsel altyapı gerektirir. Her önüne gelen bu konuda konuşamaz. Atmosferdeki olayları doğru anlamak için bilimsel verilere dayanmak zorundayız” diyerek uyardı.
Vatandaşlara çağrıda bulunan Ceyhan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bilimsel olarak ispatlanmamış iddiaların peşinden gitmeyelim. Yağışla ilgili gerçekleri öğrenmek için uzmanları dinleyelim. Komplonun değil, bilimin izinden gidelim.”
