ÖNCEL, İDEAL BİR SİYASETÇİ BÜYÜK BİR HAYIRSEVERDİ
Konya Aydınlar Ocağı’nın düzenlediği Selçuklu Salı Sohbetlerinde bu hafta ilaç sanayiinde yaptığı yatırımlar ve hayırsever kişiliği ile bilinen merhum Mustafa Öncel anıldı. Konevi derneği salonundaki programa merhum Öncel’in İLKO İlaç Genel Müdürü olan kızı Hatice Öncel, yeğeni inşaat mühendisi Mehmet Uzbaş ve İLKO İlaç Müdürü Savaş Aydemir konuşmacı olarak katıldı. Konya önceki dönem Konya Milletvekili M. Ali Yavuz, Konya Eczacı Odası Başkanı Ahmet Hakan Koru da programda birer konuşma yaptı.
Konya Aydınlar Ocağı Başkanı Dr. Mustafa Güçlü, programlarının kesintisiz bir şekilde yıllardır devam ettiğini vurgulayarak “Aydınlar Ocağı herhangi bir görüşün arka bahçesi değildir. Kültürden sanata, eğitimden siyasete ve iş dünyasına kadar hemen hemen her konuyu konuşmaya gayret ediyoruz. Eczacı Mustafa Öncel de bu şehrin ülkemize kazandırdığı önemli bir değerdir. İlaç sanayiine yaptığı yatırımlarla insan sağlığına, verdiği burslar ve hayırlarla da sosyal hayata destek oldu” dedi.
Daha sonra kürsüye gelen merhum Mustafa Öncel’in kızı İLKO İlaç Genel Müdürü Hatice Öncel babasının biyografisi ve iş hayatına dair bilgiler verdi. Mustafa Öncel’in 1929 yılında Konya’nın Doğanbey nahiyesinde dünyaya geldikten sonra ailesinin Konya’ya taşınması üzerine Hâkimiyeti Milliye İlkokulu ve Konya erkek Lisesinde tahsil gördüğünü kaydeden Hatice Öncel “1953 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Eczacılık Okulu’ndan mezun olduktan sonra 1953 yılında Çankırı Devlet Hastanesi’nde eczacı olarak mecburi hizmetini yaptı. 1956 yılında serbest meslek hayatına geçiş yaparak, ilk eczanesini Isparta’nın Yalvaç ilçesinde açtı. Doğduğu topraklara hizmet etme düşüncesiyle de Konya’ya dönüp ilk olarak Işık Eczanesi’ni açtı, ardından Büyük Eczane’yi kurdu” dedi.
İleri görüşlü ve yatırımcı bir kişiliğe sahip olan babasının 1960’lı yıllarda yatırımcı olarak, Majistral ilaç üretimine başlayıp kariyerinde yeni bir sayfa açtığını vurgulayan Hatice Öncel “Babam Mustafa Öncel, Türkiye İlaç Sanayiinin kurucularındadır. 1973 yılından itibaren ilaç sanayinde yaptığı yatırımlar, kurduğu uluslararası ortaklıklarla ilaç sanayiine adını yazdırdı. Çıtayı yükseltti, çok çalıştı, çok üretti ve insanlara faydalı olma fikrine hayatı boyunca sadık kaldı. İş dünyasının öncüleri arasına katıldı. Gayret, emek, çaba ve ileri görüşüyle 1997 yılında Selçuklu Holding’i kurdu” diyerek devam etti.
Babasının kurduğu ilk şirket olan Biofarma’yı, 2006 yılında çok uluslu bir fona sattıklarını hatırlatan Hatice Öncel “Bu satış sırasında babam bize bir şart koyup, rekabet kısıtlamasından sonra ilaç sanayiine yeniden güçlü bir yatırım yapmamızı istedi. O sürenin sonunda İLKO İlaç’ı kurarken de doğduğu topraklara vefa borcunu ödemek üzere yatırım yapmayı çok istedi ve üretim tesislerini Konya’da kurduk. 15 yıla yakındır faaliyetlerimizi, fabrikamız Konya’da, merkezimiz İstanbul’da olmak üzere sürdürüyoruz” dedi.
Sadece ilaç sektöründe kalmayıp farklı alanlarda da yatırım yaptıklarını anlatan Hatice Öncel “İLKO İlaç, İlkogen, Mehtap Mutfak Eşyaları, Almesan Alüminyum, Sentez Grup, Selin Yapı, Costa Spor ve Sağlık ile Penta’dan oluşan sekiz iştiraki ile Selçuklu Holding, iş dünyasının seçkin kurumlarından biri oldu. Mustafa Öncel’e göre en büyük yatırım insandı. İş dünyasından aldığını topluma vermeyi düstur edindi. Her zaman sosyal sorumluluk projelerinin içerisinde oldu. Milli Kültür eserlerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılmasında büyük rol oynadı. Binlerce öğrenciye karşılıksız burslar verdi. Burslar, halen Mustafa Öncel Eğitim Kültür Araştırma ve Yardımlaşma Vakfı çatısı altında devam etmektedir. Sosyal bir girişimciydi” diyerek devam etti.
Nev’i şahsına münhasır bir insan olan Mustafa Öncel’in sadece bir işadamı değil, siyaset, kültür ve hayır işleri gibi birçok alanda çok farklı roller üstlendiğini hatırlatan Hatice Öncel “Rasim Cinisli, Nevzat Yalçıntaş, Ayhan Songar gibi insanlar çok yakın arkadaşıydı. Sovyet Rusya dağıldığında Türk Cumhuriyetlerine ilk gidenler onlardı. Kıbrıs Harekâtı sırasında da faaliyetleri oldu. Onlar farklı bir nesildi. Farklı vakıf ve derneklerde kurucu, üye, yönetici olarak görevler üstlendi. 17 Haziran 2013’de İstanbul’da vefat etti. Ertesi gün de Konya’da Üçler Mezarlığında sonsuzluğa uğurladık” diyerek konuşmasını tamamladı.
Daha sonra konuşan İnşaat Mühendisi Mehmet Uzbaş “Ben merhum Mustafa Öncel’in kız kardeşinden yeğeniyim. Konya’da eczacılık yaptığı yıllarda eczanesine gider, bazen kasada bekler, bazen ilaç hazırlama bölümünde yardım ederdim. Bu vesileyle onu biraz daha yakından tanıdım” dedi.
Merhum Öncel’in mütevazı, alçakgönüllü, gösterişsiz, samimi bir insan olduğunu ifade eden Uzbaş “Uzun yıllar Adalet Partisinde il başkanlığı yaptı. Ragıp Gümüşpala’nın vefatından sonra Genel Başkanlık konusu gündeme gelince, Süleyman Demirel’in karşısında, deneyimli bir siyasetçi olan Sadettin Bilgiç’i destekledi ama kaybettiler. Fakat Demirel, güçlü bir siyasetçi olan Mustafa Öncel’den vazgeçemedi. İlerleyen zamanda Necmettin Erbakan Odalar Birliğinden ayrılınca Konya’dan milletvekili adayı olmak istedi. AP Konya teşkilatı bunu kabul etti ama Genel Merkez veto etti. Erbakan’da bağımsız aday olup iki-üç milletvekilinin alacağı oyu alarak seçildi. Bu tip görüş ayrılıkları nedeniyle Mustafa Öncel Genel Merkez ile ters düştü. Ferruh Bozbeyli Demokratik Parti’yi kurunca da AP’den ayrılıp DP’ye geçti. 1974 yılında Konya’dan ayrıldıktan sonra da aktif siyaseti bıraksa da (Bir bilen) olarak hep içinde oldu. Marmara Grubu Vakfında ve benzerlerinde faaliyetlerde bulundu. Hayırsever bir insandı. Vakıflar vasıtasıyla, Türkiye’de iki okulu faaliyettedir” dedi.
Uzbaş’ın yaşadığı bir hırsızlık vakasını da anlatan “Bir gün Zafer’de zemin kattaki evlerine hırsız girmiş ve bir şeyler götürmüş ama sonra yakalanmış. İhtiyacı olan biri de değilmiş, hırsızlığı hastalıktan dolayı yapıyormuş. Dayım, yakalandığını haber alınca ziyaretine gitmiş. Sohbet edip oradan ayrılırken dayım (Bir diyeceğiniz var mı?) diye sormuş. Hırsızlık yapan yetişkin çocuk (Abi benim hiç param yok) deyince de; evini soyan o hırsıza harçlık verip ayrılmış” diyerek konuşmasını tamamladı.
Programın diğer konuşmacısı olan İLKO Konya Fabrika Müdürü Savaş Aydemir “Ben dört yıldır İLKO ailesi içerisindeyim. Merhum Mustafa Öncel Ağabeyle çalışmam olmadı. İlaç Endüstrisinde yaptığı yatırımlar Türkiye için çok kıymetli. Dünya çapında, çok güzel bir üretim tesisi kurulmuş. Bunda onun bilgi ve tecrübesini görebiliyoruz. Onun bıraktığı İLKO İlaç, çocukları ve torunları tarafından çok iyi yönetiliyor. Ruhu şâd olsun” dedi.
Üç dönem Konya milletvekilliği yapan Mehmet Ali Yavuz, kendisinin Milli Türk Talebe Birliğinde yetiştiğini kaydederek “İstanbul’da altı yüz kişilik Konya Talebe Yurdunda uzun süre idarecilik yaptım. Mustafa Öncel’i, öz dayım olan Haydar Koyuncu ile arkadaş olmasıyla tanıdım ve çok sevdim. Türkiye’de ideal bir il başkanıydı. Kitabında şahıs ve parti ayrımı yoktu. Konya’ yatırımlarında da çok büyük mesafe aldılar. Civa fabrikası, Seydişehir Alüminyum fabrikası, Krom Magnezit onların döneminde yapıldı. İmar hususunda Nalçacı bölgesini geliştirdiler. Konya’nın Kuzeye açılmasında büyük katkıları oldu. 1969’da Mustafa Amca İl Başkanıyken AP Konya’dan dokuz milletvekili çıkardı. O seçimde Erbakan’ı Konya’dan aday olmaya da Faruk Sükan (Listemiz güçlü oldun diye) davet emişti ama veto edildi. Bu vetodan sonra (Faruk Sükan Başbakan) şeklinde kampanyalar yapıldı. Başlarda 72 kişi olan bu grup sonra azaldı ve meşhur 41’ler olarak anıldı. 71 muhtırasından sonra Haydar Koyuncu ve Mustafa Öncel Demokratik Parti’de yer alıp, Konya’dan altı milletvekili çıkarırken, AP iki milletvekili aldı” diye konuştu.
Konya Eczacı Odası Başkanı Ahmet Hakan Kuru’da söz alarak “Mustafa Öncel, Adil Karaağaç ve Faruk Özdündar Konya Eczacı Odasının kurucularıdır. Bunlardan ikisi sonra sanayici olup Konya’nın medarı iftiharı haline geldi. Dedem Nihat Kalfazade ile çok iyi arkadaşlardı ve Samandıra’daki fabrikada ziyaret ederdim. Onunla görüşen, hayattaki nadir Konyalı eczacılardan biriyim” dedi.
STK temsilcisi Abdullah Büyüksütçü, 1983-82 yılları arasında her Ramazanda ayında Hayra Hizmet Vakfı adına Mustafa Öcel’i ziyaret ettiğini belirterek “Son derece dikkatliydi. Bir yıl kendisine uğramadım; ertesi yıl (Geçen Ramazan niye gelmediğimi) sordu. Yaptığı yardımları takip eder, akıbetiyle ilgilendirdi” diye konuştu.
Hasan Koyuncu “Mustafa Öncel, babam Haydar Koyuncu iler arkadaştı. İstanbul’da faaliyet gösteren solcu Taksim Grubuna karşılık Marmara Grubunun kurucularındandı. Başbakan Demirel Konya’ya geleceğinde, Kulu’da karşılayıp, Konya’ya kadar, şehrin sorunlarına dair bilgiler verirdi” dedi. Aydınlar Ocağı Başkan Yardımcısı Mustafa Sinan Ümit ise “Ben eczanede müşterilerindendim. Yaralanmalara cerrah gibi müdahale eden, bilgili ve hayırsever bir insandı” dedi.
İLKO çalışanlarından Recep Gürüz, çocukluğunu Mustafa Öncel’in yanında geçirdiğini belirterek “Sadece ben değil, çocuklarım da onun elinde büyüdü. Ondan çok şey öğrendik” dedi. Hasan Dönmez ise “Ben İLKO’ya 2010 yılında başladım. Yaşı ilerlemiş olmasına rağmen, Mustafa Amca rüzgâra, fırtınaya aldırış etmez, inşaatı bizzat kontrol etmeye gelirdi. (Pes etmeyin, vaz geçmeyin, sürekli üretimi geliştirin) diye nasihatlerde bulunurdu. O zaman arkadaşıma, (Mustafa Amca bizim mentorümüz olsun) demiştim. Otuz kişi çalıyorduk, şimdi 330 kişiyiz ve kırk ülkeye ihracat yapıyoruz” şeklinde konuştu.
Konuşmaların ardından, Anadolu’da ilk ilaç yatırımı olan İLKO İlaç ve Mustafa Öncel’in faaliyetleri ile ilgili video gösterimi yapıldı. Program Abdullah Büyüksütçü’’nün Aşr-ı Şerif tilaveti ve duasıyla son buldu. Konuşmacılar Hatice Öncel, Mehmet Uzbaş ve Savaş Aydemir’e Aydınlar Ocağı Başkanı Dr. Mustafa Güçlü, Başkan Yardımcısı Mustafa Sinan Ümit, eski milletvekili Mehmet Ali Yavuz, Eczacı Odası Başkanı Ahmet Hakan Koru ve Makine Mühendisi Salih Aydemir tarafından belge ve kitap takdim edildi.
