Hikmet İlim ve Sanat Derneği (HİSDER) tarafından Karatay Belediyesi Şemsi Tebrizi Sosyal Tesisleri’nde düzenlenen Pazartesi Sohbetlerinin bu haftaki konuğu Konya Aydınlar Ocağı Başkanı Dr. Mustafa Güçlü oldu. Güçlü, “İslam’da Batıni Hareketler” konulu sunumunda, Batıniliğin tarihsel kökenleri, düşünsel temelleri ve günümüze yansımalarını anlattı.
Batıniliğin Arapça “batın” kelimesinden geldiğini belirten Güçlü, “Bu akım, Kur’an ayetlerinin görünen anlamlarının ötesinde gizli manalar taşıdığına inanır. Bu anlayış, İslam dünyasında farklı mezheplerin ve gizli yapılanmaların doğmasına neden olmuştur” dedi.
“Batıni Hareketler Günümüzde de Devam Ediyor”
Dr. Güçlü, Batıniliğin yalnızca dini değil, siyasi ve sosyal bir hareket olarak da etkili olduğunu belirterek, “Batıni hareketler günümüzde de çeşitli biçimlerde devam ediyor. Bu yüzden İslam’ı doğru anlamak ve temel kaynaklara sadık kalmak büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Dört Halife Dönemi’ne de değinen Güçlü, Haricilerden başlayarak Batıni akımların tarihsel seyrini anlattı. “Batıniyye’nin kökeni Mecusilik, Sâbiîlik ve Yahudilik gibi eski din ve kültürlerin karışımından oluşmuştur. Bu yönüyle İslam dışı bir inanç karışımıdır” dedi.
“Gadir-i Hum Olayı Bir Dönüm Noktasıdır”
Güçlü, Şiiliğin tarihindeki önemli olaylardan biri olan Gadir-i Hum hadisesine dikkat çekerek, Şiilerin bu olayı Hz. Ali’nin hilafetinin ilahi bir tebliği olarak yorumladıklarını belirtti.
Batıniliğin gizli bilgiye ulaşma iddiasıyla hareket ettiğini söyleyen Güçlü, “Batınî düşünce, dini metinleri sembolik olarak yorumlayarak yalnızca belli kişilerin anlayabileceği bir ‘gizli bilgiye’ ulaşmayı hedefler. Bu anlayış, İslam’ın sade ve evrensel yapısını gölgeler,” dedi.
“Hz. Ömer Döneminde Fitneler Baş Gösterdi”
İslam fetihleri sonrasında özellikle İran bölgesinde farklı kültürlerin etkisiyle İslam içinde fitnelerin çıktığını dile getiren Güçlü, “Hz. Ömer, İran’ın fethinden sonra bu topraklarda oluşabilecek tehlikeleri sezmişti. Gerçekten de Mecusî ve Zerdüşt kültürü, Batıni hareketlerin doğmasında etkili olmuştur” diye konuştu.
“İsmaililik ve Karmatilik Günümüze Etkisini Sürdürdü”
Batıniliğin en bilinen örneklerinden biri olan İsmaililik hakkında bilgi veren Güçlü, İsmaili öğretisinde imamların yalnızca siyasi değil, ruhani lider olarak da görüldüğünü belirtti. Bu anlayışın zamanla Karmatilik gibi alt kolları doğurduğunu ifade eden Güçlü, “İbn-i Sina bile Batıni düşüncenin etkisinde kalmıştır. Bu fikirler, tarih boyunca derin etkiler bırakmıştır,” dedi.
Dr. Mustafa Güçlü, konuşmasını “Batıni hareketler bugün de farklı biçimlerde karşımıza çıkıyor. Bu nedenle İslam’ı sağlam kaynaklardan öğrenmeli ve sahih bilgiye dayanmalıyız” sözleriyle tamamladı.
Toplantının sonunda HİSDER Başkanı Dr. Önder Kutlu ve Ahmet Uğur, konuşmacı Güçlü’ ye dernek adına hediye takdim etti. Program, hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.
