Londra merkezli Enerji Enstitüsü’nün (Energy Institute - EI) yayımladığı Dünya Enerji İstatistikleri Raporu, yenilenebilir enerji kaynaklarının artan küresel enerji talebini karşılamakta yetersiz kaldığını ortaya koydu. Rapor, güneş ve rüzgar enerjisindeki %16’lık büyümeye rağmen, enerji talebindeki artışın fosil yakıtlara olan bağımlılığı sürdürdüğünü gösteriyor.
2024 yılında dünya genelinde enerji talebi %2 artışla 592 exajoule’e yükseldi ve bu artışla birlikte kömür, petrol, doğal gaz, nükleer, hidroelektrik ve yenilenebilir kaynakların tümünde rekor tüketim seviyeleri kaydedildi. Elektrik talebindeki artış ise %4 ile toplam enerji büyümesinin da üzerine çıktı.
Fosil Yakıtlarda Artış Devam Ediyor
Raporda, fosil yakıt kullanımının %1'in üzerinde arttığı belirtildi. Küresel doğal gaz talebi, 2023'teki düşüşün ardından %2,5 artışla tekrar yükselişe geçti. OECD ülkelerinde ham petrol talebi sabit kalırken, OECD dışı ülkelerde %1 oranında yükseldi. Çin'de ise petrol talebi %1,7 oranında düştü.
Enerji Enstitüsü CEO’su Nick Wayth, hidroelektrik ve nükleer dahil olmak üzere tüm büyük enerji kaynaklarının, 2006'dan bu yana ilk kez rekor seviyede tüketildiğini vurguladı.
Çin Yenilenebilirde Lider, Ancak Yetersiz
Çin, geçen yıl devreye alınan küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin %56’sını tek başına karşıladı. Ülkede güneş enerjisi kapasitesi son iki yılda neredeyse iki katına çıktı. Ancak bu ivmeye rağmen, yenilenebilir enerji kaynaklarının fosil yakıtların yerini almak yerine enerji sepetine eklendiği vurgulandı.
Enerji Enstitüsü Başkanı Andy Brown, “Yenilenebilirlerin yaygınlaşması artıyor, ancak bu hız, küresel talep artışının çok gerisinde. Fosil yakıtlar hâlâ enerji sisteminin bel kemiğini oluşturuyor ve bu da iklim hedeflerine ulaşmayı zorlaştırıyor,” değerlendirmesini yaptı.
Brown ayrıca, elektrifikasyonun gelişmekte olan ülkelerde ivme kazandığını belirterek, modern enerjiye erişimin arttığını ancak bu artışın %60’ı fosil yakıtlarla karşılandığı için sürdürülebilir olmadığını söyledi.
Dönüşümün Önündeki Engeller: Yapısal ve Jeopolitik Faktörler
Raporda, enerji dönüşümünün yavaş ilerlemesinin yapısal, ekonomik ve jeopolitik engellerle ilişkili olduğuna dikkat çekildi. Yenilenebilir enerji kaynaklarının büyümesi, iklim değişikliğiyle mücadelede umut verse de, küresel sistemin fosil yakıtlardan kopamaması enerji dönüşümünü yavaşlatıyor.
