Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansından (TÜÇA) yapılan açıklamaya göre, Forbes dergisinde DOA sistemiyle ilgili bir analiz yayımlandı.
Analizde, geri dönüşümün yalnızca çevresel bir uygulama olmadığı, aynı zamanda sanayi üretimi, ulusal güvenlik ve kritik hammaddelere erişim açısından stratejik önem taşıdığı vurgulandı.
Birçok ABD eyaleti ile Avrupa ülkesinde depozito iade sistemlerinin uygulandığı hatırlatılan analizde, Türkiye'nin geliştirdiği DOA Sistemi'nin ulusal ölçekte uygulanabilecek güçlü modellerden biri olduğu belirtildi.
Analizde, Türkiye'deki sistemin kamu finansmanı yerine özel sermaye ve genişletilmiş üretici sorumluluğu esasına dayandığının altı çizilerek, şu ifadelere yer verildi:
"Bu yaklaşım sayesinde sistem vergi mükelleflerine ek yük oluşturmadan hayata geçirildi. DOA sisteminin barkod tabanlı dijital altyapısı, uçtan uca takip mekanizması, depozito iade makineleri ile vatandaşların iadelerini mobil cüzdanlarına aktarabilmesini sağlayan teknolojik altyapısı sistemin öne çıkan unsurları arasında. Bu yapı, vatandaşların katılımını kolaylaştırıyor, toplama verimliliğini artırıyor ve kullanılmış içecek ambalajlarının yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlıyor. Model yalnızca çevresel bir proje olarak değil, yerli tedarik zincirlerini güçlendiren modern bir sanayi altyapısı olarak değerlendirilmeli. ABD geri dönüşüm ve kritik hammadde politikalarını güçlendirmek amacıyla "Türkiye modeli" bir depozito iade sistemi oluşturabilir."
Mevcut perakende noktaları, belediye tesisleri ve diğer kurumların modern dijital takip teknolojileriyle entegre edilmesiyle benzer bir sistemin kısa sürede kurulabileceği kaydedilen analizde, Türkiye'nin geliştirdiği modelin Batılı ülkelerin kendi ihtiyaçlarına göre uyarlayabileceği bir yol haritası sunduğu değerlendirmesi yapıldı.
YERLİ ÜRETİCİLER İHRACAT PAZARLARINI HEDEFLİYOR
Açıklamada görüşlerine yer verilen TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi'nin Türkiye'nin yerli teknoloji sektörü açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirtti.
Türkiye'nin tek bir ekipman tedarikçisine bağımlı bir yapı yerine rekabete açık bir model benimsediğine işaret eden Öztürk, son iki yılda farklı Türk üreticilerinin gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak yerli depozito iade makineleri üretmeye başladığını bildirdi.
Yerli üreticilerin ihracat pazarlarını da hedeflediğine dikkati çeken Öztürk, bunun geri dönüşüm teknolojileri alanında yeni bir sanayi ekosisteminin oluşmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Öztürk, değerli hammaddelerin Türkiye ekonomisi içinde tutulmasının cari açığın azaltılmasına katkı sunacağını belirterek, DOA sisteminin tam kapasiteyle faaliyete geçmesi halinde ekonomiye yılda yaklaşık 1 milyar dolar katkı sağlamasının beklendiğini vurguladı.
