Resmi kaynaklara göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daveti üzerine Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ile iki ülkenin dışişleri bakanlarının da bulunduğu heyetler Ankara'da bir araya geldi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ikili görüşmelerin ardından muhataplarıyla üçlü görüşme gerçekleştirdi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hazır bulunduğu farklı formatlardaki görüşmeler özenle sürdürüldü.
Yaklaşık yedi saat süren müzakerelerin ardından üç lider ortak basın toplantısı düzenledi ve "Türkiye Cumhuriyeti'nin kolaylaştırıcılığıyla Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti ve Somali Federal Cumhuriyeti'nin Ankara Bildirisi" dünyaya duyuruldu.
Varılan mutabakat
Kabul edilen Ankara Bildirisi, Somali ve Etiyopya'nın ilerleyen döneme güven içinde bakacağına ve yaşananları geride bıraktıklarına dair atıflar içeriyor.
Bildiri ile bir taraftan Somali'nin toprak bütünlüğü, birliği ve egemenliği Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'na ve Afrika Birliği Kurucu Antlaşması'na uygun şekilde ve uluslararası hukukun ilkeleri çerçevesinde tanındı.
Öte yandan, Etiyopya'nın uluslararası hukuk çerçevesinde ticari anlamda denize çıkışı, Somali Federal Hükümeti'nin egemen olduğu gerçeğinden hareketle, garanti altına alındı.
Ankara Bildirisi'nin en önemli operatif maddelerinden biri, Somali ve Etiyopya teknik heyetlerinin Türkiye'nin kolaylaştırıcılığında en geç Şubat 2025'e kadar müzakerelere başlamasını ve bu müzakereleri dört ay içinde tamamlamalarını öngörüyor.
Bildiride, tarafların taahhütlerinin yorumlanması ve uygulanmasına ilişkin her türlü görüş ayrılığını diyalog yoluyla ve gerektiğinde Türkiye'nin desteğiyle barışçıl bir şekilde çözme taahhüdünde bulunduğu kaydedildi.
Ankara Bildirisi'nin anlamı
Ankara Bildirisi'nin imzalanması, dünyanın içinden geçmekte olduğu dönemde, anlaşmazlıkların üstesinden gelinmesinin mümkün olduğunu göstermesi bakımından ümit verici bir gelişme olarak görülüyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, temmuzda başlattığı Ankara Süreci'nde Etiyopya ve Somali heyetleriyle kapsamlı görüşmeler yapmıştı.
Ankara Süreci’nde iki ülke arasında 1 Ocak'tan bu yana yaşanan gerginliğin üstesinden gelmek için ülkelerin kırmızı çizgi olarak tanımladıkları hassasiyetler hakkında etraflıca bilgi sahibi olunarak süreç boyunca bu hassasiyetler dikkate alındı.
Fidan bu süreçte iki kere Ankara'da ve bir kere New York'ta mevkidaşlarıyla kapsamlı görüşmeler yapmıştı. Bakan Fidan'ın bilahare yürüttüğü diplomasi trafiği de sonuç vermişti.
Ankara Süreci’nde, iki ülkenin aslında birçok konuda benzer düşündükleri ve anlaşmazlıklarını bir şekilde aşabildikleri görüldü.
Türkiye'nin süreçteki rolü
Elde edilen bu kazanım, Somali Cumhurbaşkanı ve Etiyopya Başbakanının Türkiye'ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a duydukları güvenin bir sonucu olarak belirtiliyor.
11 Aralık'ta Ankara’da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenen ortak toplantıda taraflar bir araya gelerek ve dostluk mesajları vererek, bölgenin çatışma yerine dostluğa, gerginlikten ziyade işbirliğine, ekonomik kalkınmaya, milletin refahına ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan da atılan bu adımdan duyduğu memnuniyeti dile getirerek bu bölgedeki refahın, barışın ve huzurun dünyanın diğer gergin coğrafyalarına da örnek olmasını dilediğini bildirdi.
Bu husus, Türkiye’nin bölgede her türlü işbirliğine açık olduğunu ortaya koyarken, taraflar bildiride ayrıca, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, bu girişim ve sürece yönelik devam eden bağlılığı için şükranlarını aktardı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Somali Cumhurbaşkanı ve Etiyopya Başbakanı konuşmalarında, "kazan-kazan" ilkesine ve barışın üstünlüğüne atıfta bulundu.
