Milyonlarca özel sektör çalışanını ilgilendiren kıdem ve ihbar tazminatlarında yeni yıl hesapları gündeme geldi. Ocak ayında ücretlerde yaşanacak değişimle birlikte özellikle asgari ücretle çalışanların alabileceği kıdem tazminatı tutarında da önemli bir artış bekleniyor.
Kıdem tazminatında her yıl için ödenecek tutar, çalışanın son brüt ücreti üzerinden hesaplanıyor. Ancak yüksek ücret alan çalışanlar açısından belirleyici olan bir de kıdem tazminatı tavanı bulunuyor. Bu tavan ise memur maaş katsayısındaki değişime göre yeniden belirleniyor.
Mevcut hesaplamalara göre asgari ücretli bir çalışanın bir yıllık çalışma karşılığında hak ettiği en düşük brüt kıdem tazminatı 33 bin 30 lira seviyesinde bulunuyor. Damga vergisi kesintisinin ardından çalışanın eline geçen tutar yaklaşık 32 bin 779 lira oluyor.
Asgari ücret artarsa kıdem tazminatı da yükselecek
Yeni yılda asgari ücrette yapılacak artış, kıdem tazminatının alt sınırını da doğrudan etkileyecek.
Orta Vadeli Program'daki yüzde 28,4'lük enflasyon tahmini üzerinden yapılan hesaplamada, bir yıllık kıdem tazminatının brüt 42 bin 410 lira 52 kuruşa, damga vergisi sonrası net 42 bin 88 lira 63 kuruşa ulaşabileceği hesaplanıyor.
Asgari ücrete yüzde 30 oranında zam yapılması halinde ise bir yıllık en düşük kıdem tazminatının brüt 42 bin 939 liraya, net tutarın ise yaklaşık 42 bin 613 liraya yükselmesi bekleniyor.
Kıdem tazminatı tavanı 80 bin liraya yaklaşabilir
Yüksek ücret alan çalışanların kıdem tazminatında ise tavan tutarı önem taşıyor. Halen 73 bin 729 lira 87 kuruş olarak uygulanan brüt kıdem tazminatı tavanının, memur maaş katsayısındaki artışla birlikte yükselmesi bekleniyor.
Memur maaş katsayısında yüzde 7'lik artış gerçekleşmesi halinde kıdem tazminatı tavanının brüt 78 bin 891 lira 96 kuruşa çıkabileceği hesaplanıyor.
Artışın yüzde 8,73 seviyesinde gerçekleşmesi durumunda ise tavanın brüt 80 bin 166 lira 49 kuruşa, damga vergisi sonrası net tutarın da 79 bin 558 lira 2 kuruşa ulaşabileceği öngörülüyor.
İhbar tazminatında da tutarlar değişecek
Yeni ücret seviyeleri yalnızca kıdem tazminatını değil, ihbar tazminatını da etkileyecek.
Çalışma süresi 6 aydan az olan ve bildirim süresine uyulmadan işten çıkarılan bir çalışanın iki haftalık ihbar tazminatı, mevcut yaklaşık 12 bin 984 liralık seviyeden yeni ücret hesaplamalarına göre 16 bin 672 ila 16 bin 880 lira aralığına çıkabilecek.
Çalışma süresine göre belirlenen dört, altı ve sekiz haftalık ihbar tazminatlarında da benzer şekilde artış yaşanması bekleniyor.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanıyor?
Kıdem tazminatında yalnızca çalışanın çıplak maaşı dikkate alınmıyor. Düzenli olarak yapılan yol ve yemek yardımları, ikramiyeler ve primler gibi ödemeler de hesaplamaya dahil edilerek çalışanın giydirilmiş brüt ücreti belirleniyor.
Çalışanın kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için genel kural olarak aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışmış olması gerekiyor. İşveren tarafından haklı neden olmaksızın işten çıkarılma, emeklilik, askerlik ve kadın çalışanlar açısından evlilik gibi kanunda belirtilen durumlar da kıdem tazminatı hakkı doğurabiliyor.
Kıdem tazminatı ödemesinden yalnızca damga vergisi kesintisi yapılıyor.
