Son yıllarda küresel iklim değişikliğinin etkileriyle görülen ani lokal ve şiddetli yağışların can ve mal kayıplarıyla sonuçlanan sel ve heyelanlara yol açtığı Karadeniz Bölgesi'nde, bu sene de hava sıcaklıkları aniden arttı.
Sıcaklık artışı ile ani erimeye başlayan karlar nedeniyle yumuşayan toprakta heyelan meydana geliyor.
Son 2 haftada Ordu’da 293, Trabzon’da 30, Samsun’da 26, Giresun’da 20, Rize’de 18, Artvin’de 6 ve Gümüşhane’de 2 heyelan meydana geldi.
Trabzon’un Tonya ilçesindeki heyelanda ise otomobildeki 4 kişi, hayatını kaybetti. Heyelanlarda evler ile altyapıda hasar oluşurken, tarım arazileri de zarar gördü.
‘BEKLEDİĞİMİZDEN FAZLA VE GEÇ YAĞDI’
KTÜ Orman Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Oğuz Kurdoğlu, bu yıl kar yağışlarının ülkede yaşanan kuraklık açısından sevindirici olduğunu söyledi. Kurdoğlu, “Çiftçilerin ‘Kar yılı var’ diye sözü vardır.
İklimciler de ‘Gökyüzü ağlamazsa yeryüzü gülmez’ derler. Bu açıdan değerlendirdiğimiz zaman bütün ülkemizde ciddi kuraklık vardı. Bazı bölgelerde özellikle barajlar neredeyse sıfırlanmıştı.
Kar yağışının hem ekosistem açısından hem de bütün yaşam formları açısından çok derece büyük önemi var.
Ancak bu yıl beklediğimizden fazla kar yağdı, oldukça geç yağdı ve uzun sürdü. Ciddi bir kar stoku oluştu” dedi.
‘HEYELAN, SEL VE TAŞKIN İÇİN RİSK’
Eriyen karların çok eğimli bölge ve arazilerde risk oluşturabileceğini söyleyen Doç. Dr. Kurdoğlu, “Doğu Karadeniz bütünüyle eğimli arazi hatta bazı yerlerde eğim yüzde 70 ile 80 arasında. Daha yüksek olan yerler de var.
Buralarda kar erimeye başladığı zaman heyelan oluşturması normal ancak bu heyelanı tetikleyen unsurlar var.
Ormanlarda ciddi azalma ve bozulmalar var. Tarım alanları olması gereken eğimin çok üstünde yayılış gösteriyor ve buralarda tarım yapılıyor.
Bu hem erozyon için büyük risk hem de bu tip yağışlarda heyelanlar, sel ve taşkınlar için büyük risk oluşturuyor” diye konuştu.
‘TEDBİRLİ OLUNMALI’
Yağışlar ve ani sıcaklıklara bağlı kar erimelerinin tehlike yaratabileceğini kaydeden Doç. Dr. Kurdoğlu, “Doğu Karadeniz’in pek çok yeri çay ve fındık tarlası. Üstelik çok eğimli yerlerde bu yapılıyor.
Çay ve fındık toprağı tutma bakımından çok faydalı bitkiler değil. Bu da mevcut su ve kar stokunu erdiği zaman bir miktarını bünyesinde tutup bir miktarını da toprak altına geçirecek mekanizmalardan yoksun.
Eriyen karlar eğimle birlikte önüne ne kattıysa bozup yıkıyor. Yağmurla veya ani sıcaklıkla hızlı kar erimeleri ile çok ciddi problemlerle karşılaşılabilir, tedbirli olunmalı. İnşallah bu gibi felaketleri yaşamamış oluruz” dedi.
