Kahramanmaraş depremlerinde yaşanan felaketten sonra Türkiye'de yapı güvenliği ve denetimi gündeme geldi. Yapılacak düzenleme ile mühendislerde bazı kriterler aranacak. Yeni mezun bir inşaat mühendisi artık yüksek katlı binalara imza atamayacak. Hazırlanacak statik projeler 4 kat ile sınırlandırılacak. Sonrasında binanın yüksekliğine göre tecrübe kriteri değişecek.
Deprem felaketi inşaat sektöründeki eksiklikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Sektör temsilcilerinin vurgu yaptığı önemli noktalardan biri de yetkin mühendislik kavramı oldu. İnşaat mühendislerinin imza yetkilerinin düzenlenmesi, tecrübesine göre iş alması gerektiği tartışma konusu oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın, ‘Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapacağı düzenleme ile mühendislere tecrübe şartı getirmesi bekleniyor.
Mühendislerde aranacak kriterler şöyle olacak:
- Yeni mezun inşaat mühendislerinin hazırlayabileceği statik projeler zemin artı 4 kata kadar sınırlandırılacak
- 4 kat ila 8 kat arası statik projeleri hazırlayacak inşaat mühendisleri için en az 3 yıl, 10 bin metrekare ve 4 farklı proje tecrübe şartı aranacak
- 8 kat üzeri proje için ilave olarak en az 5 yıl tecrübe şartı aranacak. Aynı zamanda bu tip yapılar için yapı ana bilim dalında veya deprem mühendisliği ana bilim dalında yüksek lisans yapılmış olması da gerekecek
Düzenleme, kamunun kullanımına mahsus binaların mimari proje ve müelliflerine ilişkin kurallar da getiriyor. Şehirlere kimlik kazandırılması amacıyla yapılacak olan bu tür binaların mimari proje müelliflerinin, kamuda, üniversitelerin mimarlık bölümlerinde veya meslek odasına kayıtlı serbest mimar olarak en az 5 yıl mesleki tecrübesinin bulunması, en az 10 bin metrekare ve 4 farklı yapının proje sürecinde aktif olarak yer alması veya mimarlık ana bilim dalında doktorasının bulunması şartı aranacak. Yapılar yöresel mimariye uygun tasarlanacak ve projenin uygunluğumimari estetik komisyonunun onayına sunulacak. Mimari estetik komisyonunda yer alan mimar üye sayısı 1’den 2’ye çıkarılırken, komisyon başkanının en az 5 yıl deneyimli veya yüksek lisanslı mimar olması gibi şartlar da getirilecek.
BİNALAR 4 KATIN ÜZERİNE ÇIKAMAYACAK
Yeni düzenleme ile ilave kurallar getirilecek. İçerisinde konut bulunan ve zemin artı 4 kat ve üzeri olan binalarda kapalı çıkma yapılamayacak. Kapalı çıkma yapılamaması nedeniyle emsal haklarının kullanılamaması halinde kayıplar telafi edilecek. Ön bahçe mesafesi 5 metre ve üzeri olan parsellerde, emsal ve taban alanı içerisinde kalmak ve yola 4 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile ön bahçeye 1 metre taşmaya müsaade edilecek. Bitişik nizam parsellerde yapıların bitişik olan parsel sınırına 15 santimetreden fazla yaklaşamayacak. Ayrıca bitişik olarak yapılacak olan binaların arasında; 2 kata kadar olan binalar için 3 cm, üzerindeki her kat için 1 cm olmak üzere derz boşluğu bırakılması zorunlu olacak.
BİNA ALTINA DÜKKAN KURALI
Konut olarak kullanılan binaların zemin katındaki ticari işletmeler için de yeni kurallar getirilecek. Ticari birimin kat yüksekliği 4.50 metreyi geçmeyecek. Yapının tasarımında Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinde verilen A14 ve A15 tipi taşıyıcı sistemler kullanılacak. Kısa kolon oluşturulmaması, asma kat yapılamaması, binada kapalı çıkma yapılmaması şartlarının tamamının sağlanması zorunlu olacak. (Emine Kaçar)
