Trabzon’un Akçaabat ilçesindeki turizm merkezi Orta Mahalle’de, 700 yıl öncesine uzanan tarihi su mağaraları, yer altı tünelleri, sarnıçlar ve çeşmeler gün yüzüne çıkarılıyor. Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği üyelerinin yürüttüğü çalışmalarda bölgenin asırlık su kültürüne ait önemli izler tespit edildi.
Yaklaşık 4 kilometrelik yer altı su hattı keşfedildi
Dernek Başkanı Prof. Dr. Coşkun Erüz, yer altındaki kanal, oluk ve kiremit borularla taşınan sızıntı ve yağmur sularının, mağara ve tüneller aracılığıyla mahalledeki kuyu, bahçe havuzları, sarnıç ve çeşmelere aktarıldığını söyledi. “Orta Mahalle’deki bu sistem, iklim kriziyle mücadelede örnek bir model” diyen Erüz, bölgedeki yaklaşık 30 su yapısının restore edilip yeniden işlevsel hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Asırlık su hasadı sistemi iklim krizine çözüm olabilir
“Yağmur suyu hasadı” olarak adlandırılan sistem, Orta Mahalle’de yüzyıllardır aktif şekilde kullanılıyor. Yağan yağmur suları sarnıçlarda biriktirilerek bahçe sulama ve içme suyu olarak değerlendiriliyor. Bölge, yaz aylarında su kıtlığı çekmesine rağmen, bu geleneksel yöntemle su ihtiyacını karşılıyor.
Uzmanlardan çağrı: Su hatları restore edilmeli
Artvin-Çoruh Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Güler Erüz, “Bölgedeki su hatları düzenlenip kullanılır hale getirilebilir. Günümüzde su kıtlığı büyük bir sorun. Bu sistem turizme de katkı sağlayabilir” dedi.
Yöre halkından tarihi su kaynaklarının korunması talebi
Orta Mahalle sakinleri, susuz kalan tarihi çeşmelerin ve su mağaralarının yeniden açılmasını istiyor. Müslüm Şirin, “Su mağaraları bitki örtüsü altında kalmış durumda. Bunların korunup gün yüzüne çıkarılması gerekiyor” derken, Adnan Mehmet Kazancı ise “Tarihi su kaynaklarımız yeniden canlanırsa mahallemize yeni bir vizyon kazandırır” diye konuştu.
