Tokayev, Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde düzenlenen "TDT Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi"nde konuştu.Zirvenin, Türk devletleri arasındaki kardeşliği pekiştirmedeki önemli rolüne işaret eden Tokayev, zirvenin "ulaştırma bağlantısı ve iklim hareketi ile sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek" temasıyla gerçekleştirilmesinin de tüm TDT üyesi ülkelerin çıkarlarını karşıladığını söyledi.
Tokayev, TDT dönem başkanlığının Kazakistan'da olduğunu dile getirerek, "Türk Devletleri Teşkilatının uluslararası otoritesini artırmak için çabalayacağız. Bu kapsamda 'Türk Devri' sloganı adı altında teşkilatın etkileşimini genişletmeyi sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.
Astana'da eylülde 5. Dünya Göçebe Oyunları'na ev sahipliği yapacaklarını hatırlatan Tokayev, "Dünya Göçebe Oyunları, Türk kültürünü daha geniş kitleye yayacak önemli bir etkinliktir. Bu vesileyle kardeş ülkelerin sporcularını bu etkinliğe katılmaya davet ediyorum." diye konuştu.
Tokayev, Kazakistan'ın dış politikasında küresel güvenliği ve istikrarı sağlama konusunun hep ön planda olacağını ve Türk halklarının her zaman birlik içinde olması gerektiğini vurgulayarak, "Bizim gücümüz birliğimizdir." dedi.
"Geçen yıl Orta Koridor üzerinden taşınan yük hacmi yüzde 65 artarak 3 milyon tona yaklaştı"
Kazakistan'ın barışa yönelik adımları destekleyeceğini, şu anda dünyanın siyasi ve ekonomi alanda büyük değişimler geçirdiğini anlatan Tokayev, "Böylesine dengesiz bir dönemde TDT'yi daha da geliştirmek önemli." değerlendirmesinde bulundu.
Tokayev, bu bağlamda teşkilata üye ülkeler arasında karşılıklı ticareti artırmanın önemine dikkati çekerek, şöyle devam etti:
"(Hazar Denizi geçişli) Trans Hazar Uluslararası Taşımacılık Koridoru'nun potansiyelini tam anlamıyla kullanmak gerek. Bugün de bu koridor üzerinden taşınan yük hacmi hızla artıyor. Biz bu alanda yüklerin geçiş süresini azaltmak için 'Dijital Ticaret Koridoru' adıyla bir platform oluşturduk. Bu alanda Azerbaycan ile sıkı çalışma yürütüyoruz. Halihazırda iki tarafın demiryolu idareleri arasında entegrasyon süreci tamamlandı. Bu sayede geçen yıl Orta Koridor üzerinden taşınan yük hacmi yüzde 65 artarak 3 milyon tona yaklaştı."
Tokayev, Kazakistan'ın Hazar Denizi kıyısındaki limanları üzerinden yük taşıyan kardeş ülkelerin nakliyecileri için özel indirim uygulamayı planladıklarını bildirdi.
TDT ülkeleri arasında özellikle finans sektöründe işbirliğini geliştirmeyi önemsediklerini dile getiren Tokayev, "TDT ülkelerinin toplam gayri safi yurt içi hasılası 1,5 trilyon dolara ulaştı. Bu bağlamda Türk Merkez Bankaları Konseyinin oluşturulması gerekli. Ayrıca Ortak Türk Patent Kurumunu kurmayı öneriyorum." şeklinde konuştu.
Tokayev'den "Büyük Türk Dili Modeli" önerisi
Telekomünikasyon sektöründeki işbirliğinde de önemli projelerin hayata geçirildiğini anlatan Tokayev, "Hazar Denizi'nin dibinde fiber optik ağı oluşturulmasına yönelik çalışmalar sürüyor. Bu proje, ülkelerimiz arasındaki iletişim kalitesini artıracak. Aynı zamanda bölgenin sosyo-ekonomik kalkınmasına önemli fırsatlar sunacak." ifadelerine yer verdi.
Ülkeleri için öz kültürlerini ve ana dillerini korumanın önemini vurgulayan Tokayev, yapay zekayı kullanarak "Büyük Türk Dili Modeli" geliştirmeyi önerdi.
Tokayev, iklim değişikliği konusunun da TDT ülkeleri için önemini dile getirerek, "Türk Dünyası ile birleşerek iklim değişikliği alanında işbirliğini güçlendirmeye hazırız." dedi.
Hazar Denizi'ndeki çevre sorununun göz ardı edilmemesi gerektiğini kaydeden Tokayev, "En büyük sorunumuz, Hazar Denizi'nin suyunun çekilmesidir. Hazar'ı kurtarmak için somut kararlara ihtiyaç var. Bu alanda Türk devletlerinden uzmanların etkileşimini canlandırmanın zamanı geldi. Aral Gölü'nün kuruması ve çöle dönüşmesi de diğer bir önemli konu." ifadelerini kullandı.
