Saraybosna'daki birçok tarihi bina içinde mimarisiyle görenleri büyüleyen Vijecnica Kütüphanesi, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde Endülüs mimari tarzında inşa edildi.
Yapının inşaatına 1892'de başlayan mimar Aleksandar Witek'in projeyi çizerken Mısır'ın başkenti Kahire'deki cami ve medreselerden etkilendiği ifade ediliyor.
Belediye binası olarak 20 Nisan 1896’da hizmete açılan Vijecnica, İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar bu amaçla kullanıldı. Savaşın ardından, 1945 yılında ulusal kütüphaneye dönüştürülen tarihi yapı, zamanla "Saraybosna’nın hafızası" olarak anılmaya başlandı.
Şehrin en çok ziyaret edilen yerleri arasında bulunan tarihi bina, Saraybosna'da farklı mimarisiyle ön plana çıkıyor.
Bosna Savaşı'nın tanığı Vijecnica, Sırp askerlerin saldırılarında çıkan yangında büyük hasar aldı
İçinde bulunan tarihi eser niteliğindeki eserlere rağmen 25 Ağustos 1992'de, Bosna Savaşı'nın devam ettiği günlerde Saraybosna'yı kuşatan Sırp askerleri binaya yönelik topçu ateşi düzenledi.
Sırpların saldırıları sonucu binada büyük bir yangın çıktı. Tarihi bina, bu yangında büyük hasar aldı.
Şehrin 1425 gün boyunca kuşatma altında kaldığı zamanın canlı tanığı haline gelen kütüphanede çıkan yangın üç gün sürdü. Bir taraftan saldırılara uğrayan Boşnaklar bir yandan da kütüphanedeki eserleri kurtarmak amacıyla yangına müdahale etti.
Kütüphanede bulunan 155 bin el yazmasının yanı sıra 2 milyona yakın eser yangında yok oldu.
Kütüphane, yıkım öncesi Boşnak, Sırp, Hırvat ve Yahudilere ait el yazmaları ve önemli eserlerin de bulunduğu yaklaşık 6 milyon kitap ve arşiv belgeleriyle ülkenin hafızası olarak biliniyordu.
Savaştan 1 yıl sonra 1996'da restorasyonuna başlanan kütüphane, 18 yıl süren çalışmaların ardından 9 Mayıs 2014'te küllerinden doğarak kapılarını yeniden Saraybosnalılara açtı.
Saraybosna'da en çok ziyaret edilen yerler arasında
Restorasyondan sonra müze olarak faaliyet gösteren Vijecnica, başkent Saraybosna tarihine ışık tutarken şehirdeki birçok önemli programa, sergiye, davete ve organizasyona da ev sahipliği yapıyor.
Yerli ve yabancı turistlerin en çok ziyaret ettiği mekanlar arasında yer alan kütüphane binası, savaşın acı günlerine ve kurtuluşa şahitliğiyle varlığını devam ettiriyor.
Seyahat tutkunları tarafından yapılan listelerde Saraybosna'da mutlaka görülmesi gereken yerler arasında bulunan Vijecnica, her yıl yüz binlerce kişi tarafından ziyaret ediliyor.
Vijecnica, konumu gereği de fotoğraf tutkunlarının en gözde mekanı olarak gösteriliyor.
