Geçen haftaki köşe yazımda 18-19 Şubat  tarihlerinde Ankara da Uluslar arası bir Yahudilik Sempozyumu yapılacağını yazmıştım.Bu sempozyum büyük bir başarı ile bitti.Yüze yakın tebliğ verildi.Katılımcıların  çoğunluğu Türkiye dendi.Birkaç da yurt dışından tebliğci vardı.Yurt dışından gelenler Fransa,İspanya ve İsrail den geldiler veya tebliğlerini gönderip okuttular.İspanyadan gelen Dr.Sebasttien Tank Storper, Çoğul fakat çoğulcu olmayan dini dünya,Julia martinez,Dönme Yahudiler:İspanyol Beney Anusim,Azerbaycandan gelen Eldar hasanov,Nuh kanunları ışığında Sina Vahyi öncesi Dönem,Fransadan Dr.Joelle Allouche-Benayoum,Yahudi toplumunda günümüzYahudi kadınını yeri,İsrailden prof.dr.Yosef Gorny,Yahudi Dini ile Yahudi milliyetçiliğ arasında Mevcut durum,yine İsrailden Prof.dr. Gabriel Sheffer,Yahudiliğin mevcut ve gelecekteki durumu,Türkiyeden Sabataist İlgaz Zorlu,Sabatay Sevi haraketi üzerine çok ciddi tebliğler verdiler.Türkiyeden katılan dinler tarihçilerde,Tevrat kritiği,Tevratta Şamani unsurlar,Tevratta Nuh’un laneti ve arz-ı mevut,Yahudilikte Vahiy anlayışı,Yahudilikte kutsal yiyecekler,Yahudi dinsel yaşamında mikve,Sebt Yahudileri,Karaylar ve Karay cemaati,Azerbaycan dağ yaahudileri,Helenistik Yahudiler,Tarih boyunca İzmir Yahudileri,Hicaz Yahudiliği,Yahudi kutsal metinlerinde kadının konumu,Yahudilikte kadın algısı,Yahudlikte kadının statüsü,Yahudilikte evlilik,Yahudilikte cinsel kimlik proplemi,Osmanlı devletinde Yahudiler,Osmanlı basınında Yahudiler,Türk halk inanışlarında ekmeğin yeri ve Karay ekmeği,Türkiyede siyasl İslam düşüncesinde Yahudi algısı,İspanyada Yahudi karşıtlığı,Hırıstiyanlık öncesi yahudilik,Hindistanda Yahudiler,Kıbrıs Yahudileri,Orta çağ Yahudileri arasında Judeo-Arabik kullanımı,Yahudiliğe farklı yaklaşım,Rabbani İsnat sistemi,Modern Yahudilikte Mesih inancı,Alfred loisy’nin Yahudilik görüşü,Anti Siyonist Yahudiler,Spinoza felsefesinde Yahudilik ve Yahudiler,Katolik-yahudi diyaloğu,Kabalizm ve İslam Sufizmi Arsındaki ilişki,Yahudilikte hz.İbrahim konulu yüzlerce tebliğ verilmiştir.Şüphesiz bütün bu tebliğler Yahudiliğn bütün proplemlerine ışık tutmamıştır.Çünkü Yahudilik gibi beş bin yıllık bir dini bütün yönleriyle incelemek  iki günde imkansızdır.Ancak  bu sempozyumda çok önemli perspektiflerin çizildiğini söylemek mümkündür.Bizim bu sempozyumda yaptığımız bir kapı aralamak olmuştur.Gelecekte bu konularda yapılacak toplantılar eksikliklerin giderileceği haberini vermeye başladığını görmek ümit vericidir.

              Sonuç olarak Türkiye Dinler Tarihi Derneğinin yaptığı bu Yahudilik Sempozyumu Bilim tarihi açısından yararlı olmuştur.Bu toplantınında amacı zaten buydu.

              NOT:Geçen haftaki yazıma bir okuyucum,bize hidayet dilemiş.Bizim yazılarımı anlamadan bu şekildeki yaklaşımların çok yanlış olduğunu tekrarlıyorum.Biz bu toplantıda Yahudiliği daha derinden anlamak ve doğru yaklaşmanın yollarını göstermeye çalıştık.Allah yanında  hakk dinin İslam olduğunu elbette biliyoruz ve inanıyoruz.Kuranda Yahudiliği Allah dinlerin arasında saymakta fakat Yahudilerin sapıklıklarını da haber vermektedir.