Yargıya intikal eden uyuşmazlık sayısının her geçen gün arttığı ve bunun da yargının yavaşlamasına neden olduğu  ifade edilerek bazı ihtilafların yargıya gitmeden çözümlenmesi konusunda hazırlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Tasarısı daha şimdiden tartışmalara sebep oldu.

ARABULUCULUK SİSTEMİNE İHTİYAÇ VARDIR

Konya Baro Başkanı Fevzi Kayacan, Hukuk Uyuşmazlıkları Arabuluculuk Kanunu Tasarısının önemli bir ihtiyacı karşılayacağını ancak arabuluculuk yapacak kişilerin seçilmesi konusunda tereddütleri olduğunu söyleyerek, “Arabuluculuk müessesesine ihtiyaçta vardır. Arabuluculuk sistemi avukatlar olarak bizimde uyguladığımız bir sistemdir. Özellikle boşanma davalarında bazı olayları uzlaşma yolu ile çözmek için kullanmaktayız.Ancak çıkarılması düşünülen bu kanun tasarısında bazı konularda tereddütlerimiz de bulunmaktadır” dedi.

ARABULUCULAR HUKUKÇU OLMALIDIR

Özellikle arabulucu olarak görevlendirilecek kişiler konusunda büyük tereddütleri olduğunu, arabuluculuk yapan kişinin hukukçu olmasının şart olduğunu söyleyen Kayacan, “Tasarıda arabulucu olacak kişiler için 4 yıllık lisans bölümü mezunu olması, 100 saat hukuk dersinin ardından başarılı olması istenmektedir. Bugün ülkemizde 84 Hukuk Fakültesi vardır ve buradan mezun binlerce hukukçu bulunmaktadır Bir kere arabulucu olacak kişinin hukukçu olması gerekmektedir.Bu akademisyen, hakim, savcı, noter veya avukat olabilir.Hukukçu olmayan birisinin arabulucu olarak ihdası ülkemiz gerçekleri ile bağdaşmaz” dedi.

GÜVENLİ ORTAM VE KİŞİLER GEREKLİDİR

Kanun tasarısında arabulucu tabirinin kapalı olduğunu ve daha açılması gerektiğini söyleyen Kayacan, “Konya Barosu olarak tasarı hakkındaki sıkıntılarımızı bir dosya halinde bakanlığımıza sunduk. Arabulucunun  hukukçu  olması ve ihtilafa düşen kişilerce güven verici ortamlarda oluşması gerektiğini de bildirdik.Arabulucu ihtiyacı olan bir kişinin güvendiği ortamlarda, güvendiği kişilerce ve güvence içerisinde oturup konuşacağı yerlerde bu hizmetin verilmesi gerektiği konusunda ısrarımız devam etmektedir” dedi.

ARABULUCULUK UZMANLIK İSTER

Konu ile ilgili olarak görüşlerini açıklayan Denge Hukukçular Derneği Başkanı Avukat İbrahim Bakım’da, özellikle arabulucu olacak kişiler hakkında tereddütleri olduğunu söyleyerek, “Tasarıdaki tarife göre Arabuluculuk; sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyarî olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemini ifade eder.  Arabulucu veya Arabulucuların taraflarca seçileceği, tarafların dava açılmadan önce veya davanın görülmesi sırasında arabulucuya başvurma konusunda önceden anlaşabilecekleri, mahkemece de tarafları arabulucuya başvurmaya teşvik edebilecekleri, öngörülmektedir.  Kural itibariyle ve aksi kararlaştırılmadıkça, taraflardan birinin arabulucuya başvuru teklifine belirli bir süre içinde (tasarıda 30 gün olarak belirlenmiş) olumlu cevap verilmez ise bu teklifin reddedilmiş sayılacağı öngörülmektedir.” Dedi.

ARABULUCULUK GELENEĞİMİZDE DE VARDIR

Avukat İbrahim Bakım, “Tasarıya göre; Dört yıllık lisans eğitiminin tamamlanmasından sonra alınan, arabuluculuk faaliyetinin yürütülmesiyle ilgili temel bilgiler, iletişim teknikleri, müzakere ve uyuşmazlık çözüm yöntemleri ve davranış psikolojisi ile yönetmelikte gösterilecek olan diğer teorik ve pratik bilgileri içeren ve asgari yüzelli saatlik eğitimi alanlar, Hukuk lisans diplomasına sahip olmayan kimselerin arabuluculuk eğitimini tamamlamış sayılmaları için,  ayrıca yüz saatlik temel hukuk eğitimini  de almış olmaları gerekir. ‘ denmektedir. Bize göre bu madde de bazı sakıncalar ve eksiklikler söz konusudur. Dünyanın gelişmiş bir çok ülkesinde ve tarihimizde de (mesela Osmanlı döneminde de) uygulanan ve mahkemelerdeki iş yükünü önemli ölçüde azaltarak toplumsal barışa katkı sağlayan Arabuluculuk sisteminde, Arabuluculuk için Hukuk Fakültesi mezunu olmak zorunlu şart olmalıdır. Hukuk mezunu olmayanlar için düşünülen hukuk formasyonu eksikliğinin ekstra yüz saatlik eğitim ile giderilmeye çalışılmasının hiçbir katkı sağlamayacağı görüşündeyiz. Bunun yerine hali hazırda zaten hazır ve yeterli sayıda mevcut bir çok hukukçu, arabuluculuğun kendine özgü yapısı ile ilgili teknik bir takım eğitimlerden geçtikten sonra arabulucu olarak istihdam edilmelidir. Hukukçu kimliğinin, hem taraflar hem de kamu vicdanı üzerindeki etkisi nedeniyle, asıl hedeflenen amaç sağlanmış olacaktır. Adaletin tesis edildiğine ve edileceğine dair inanç nedeniyle de mahkemelere başvuru sayısı da düşecektir. Aksi takdirde getirilmek istenen Arabuluculuk Kanunu, maalesef hedeflediği gayeye ulaşmada, belki de sırf bu nedenle daha en baştan sorunlu olarak başlayacaktır. 

Bunun dışında genel olarak Arabuluculuk Kanun tasarısını son derece yerinde buluyor, ülkemize ve milletimize yararlı olacağını umuyor, adaleti hızlandırma ve adaleti tesis etme adına çok önemli bir işlev göreceğini düşünüyoruz.”dedi.