Komisyonu'>TBMM Dilekçe Komisyonu Başkanı Mehmet Daniş, yaptığı açıklamada, komisyon arşivinin Cumhuriyet insanının yaşantısını ve sorunlarını yansıtan bir sosyal laboratuvar olduğunu söyledi.

     Bu çerçevede, Dilekçe Komisyonuna 1937-1938 tarihlerinde, o yıllarda meydana gelen Dersim sorunuyla ilgili çok sayıda şikayet başvurusu yapıldığını ifade eden Daniş, söz konusu dilekçelerle ilgili komisyon karar cetvellerinden kısa özetler, başvuranların kimlik bilgileri ve verilen karara ilişkin bilgiler; kayıt defterlerinden ise başvurunun tarihi, kısa özeti ve konuya ilişkin yazışma yapılıp yapılmadığı konusunda bilgiler edinildiğini kaydetti.
     Daniş, dilekçe dosyaları imha edildiği için dilekçeler ile bunlara ilişkin yazışma metinlerine ulaşılamadığını ifade ederek, ''Söz konusu başvurular, daha çok Dersim olaylarının cereyan ettiği Tunceli bölgesinden batı illerinde iskan edilen kişilerce yapılmıştır'' dedi. Daniş, karar cetvellerindeki başvurulara ilişkin kısa özetlerden, başvuruların detaylarına ve ne tür muamelelere tabi tutulduklarına ilişkin bilgi edinilmediğini, sadece genel olarak konusu hakkında bilgi edinildiğini bildirdi.
     -''BATIYA NAKİLLERİNİN HAKSIZLIĞINDAN ŞİKAYET''-
     Daniş, başvuru konularını şu şekilde sıraladı:
     ''Batıya nakillerinin haksızlığından şikayet, memleketlerinde bıraktıkları malları üzerinden tasarruf yetkilerinin uzatılması veya yenilenmesi, bıraktıkları emlak üzerinde tasfiye müddetinin uzatılması, memleketlerine dönüşlerine izin verilmesi, bu mümkün olmadığı takdirde iskan vaziyetinin düzeltilmesi, serbest iskanlarının sağlanması, iskan vaziyeti düzeltilerek kendilerine yetecek arazi, tohum ve çift hayvanı verilmesi.''
     Bu konularla ilgili 1939 yılının sonuna kadar, bir kısmı toplu olmak üzere 200'ün üzerinde başvuru yapıldığını belirten Daniş, ''Başvuruların geliş tarihinden, farklı kişi ve zamanlarda, birbirinden bağımsız şekilde yapıldığı anlaşılmaktadır'' dedi.
     -''İSKAN KANUNU İLERİ SÜRÜLEREK REDDEDİLMİŞ''-
     Mehmet Daniş, Dilekçe Komisyonunun o dönemde, ilgili bakanlıklarla yazışma yaparak başvuruların incelenmesini istemekle yetindiğini ifade ederek, başvuranların memleketlerine dönme talepleri, batıya nakillerinde haksızlık yapıldığı ve yanlışlığa ilişkin şikayetler ile uygulamanın, ''2848 sayılı İskan Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun hükümleri gereğince yapıldığı ileri sürülerek'' reddedildiğini kaydetti. Daniş, söz konusu kanunun, son derece esnek uygulamaya konu edilebilecek, bugünün temel haklarıyla bağdaştırılamayacak hükümler içerdiğini söyledi.
     Daniş, mallar üzerindeki tasarruf yetkisinin uzatılması ve iskan şartlarının iyileştirilmesine ilişkin taleplerin karşılanması konusunda, dahiliye ve sıhhat vekaletleriyle yazışma yapıldığı, bu yönde talepte bulunulduğunun anlaşıldığını ifade etti.
     -''YENİ BAŞVURULARI DA ELE ALACAĞIZ''-
     Mehmet Daniş, komisyonlarına, söz konusu yıllarda yaşanan olayların incelenmesi konusunda yeni başvuru yapılması durumunda, o başvuruları da ele alacaklarını söyledi.
     Vatandaşların, ''O dönemde kimler nereye sürüldü- Kaybolan akrabalarımız öldü mü, yaşıyor mu, mezarları nerede bilmiyoruz- Mallarımıza ne oldu-'' diyerek müracaat etmeleri halinde bu konuları gündeme alacaklarını belirten Daniş, başvuruların yoğun olması halinde, o dönemdeki olayları incelemek üzere alt komisyon kurabileceklerini ifade etti.
     Vatandaşların Dersim'den başka yerlere mecburi iskana tabi tutulmasını öngören Kanun Tasarısı, Hükümet tarafından 7 Kasım 1935'te TBMM Başkanlığına sevk ediliyor. 2848 sayılı Kanun, Meclis'te 18 Kasım 1935'te kabul ediliyor.
     Söz konusu kanun, 12 yıl sonra 1947 yılında 5098 sayılı Kanun ile değiştirilerek yürürlükten kaldırılıyor.