IMF'nin Ekonomik Görünüm raporuna göre global ekonominin bu sene yüzde 4 civarında büyüyeceği öngörülmektedir. Bu makul görülse de Çin ve Hindistan'ı çıkardığınızda global ekonomideki büyüme yüzde 3'ün altında öngörülmektedir. Gelişmekte olan ülkeler bu yıl yüzde 6.1 büyüyecek. Türkiye için buyüme bu yıl yüzde 7.5, 2012'de global ekonomideki düşüşler baz alındığında yüzde 4'lük bir büyüme öngörüyoruz.

Global ekonomi açısından bir enflasyon riski şu an itibarıyla öngörülmemektedir. Geçen yıl enflasyon hedeflerimizin altında kalmıştık. Bu yıl ise enflasyon geçici olarak hedefimizin bir miktar üzerinde kalarak yüzde 7.8 olarak öngörülüyor.

Ekonomi politikaları sonucu olarak 2007 yılından bu yana 4 milyondan fazla vatandaşımıza istihdam yarattık. Temmuz itibarı ile manşet işsizlik oranı yüzde 9.1'e gerilemiş  durumda. Kriz ortamında işsizlik oranını düşüren bir kaç ülke arasına girdik, Global ekonomi ve artan emtia fiyatları nedeniyle cari açık daha önce görülmemiş seviyelere ulaşmıştır. Yılın ikinci yarısında öngörülerimiz doğrultusunda bir daralma trendi oluşmuş durumda.  Küresel ekonomik şartları dikkate alarak hazırladığımız orta vadeli plan cari açığı düşürmeye yönelik bir politika içermektedir.

 Faiz dışı fazla geçen yılın aynı dönemine göre 2 katına çıkarak 35 milyar liraya ulaşmıştır. Bütçe gelirleri  yüzde 17.9 artış kaydetmiştir. Vergi gelirleri yüzde 22.5 artrarak 188 milyar liraya ulaşmıştır. Ocak - Eylül döneminde bütçe gelirleri 221.1 milyar TL, giderler 220.9 milyar TL oldu. Geçen yıl Ocak-Eylül'de 21.3 milyar lira açık veren bütçe bu yıl 234 milyon lira fazla verdi. Böylece 28 yıl aradan sonra ilk kez dokuz aylık dönemde fazla vermiş olduk.

Giderler son 3 aylık dönemde mevsimler etkiler ve alt yapı için verdiğimiz ödeneklerin harcamaya dönüşecek olması nedeniyle hızlı bir artış gösterecek. Yıl sonunda bütçe açığı 22.2 milyar lira olacak.

2011'DE BÜTÇE AÇIĞI / MİLLİ GELİR ORANININ YÜZDE 1,7 OLMASI BEKLENİYOR.

Yatırımlar için başlangıç olarak 9.1 milyar liralık kaynak ön görüyoruz. Bu yatırımlar olmasaydı bütçe açığının milli gelire oranı yüzde 1'in altına inecekti. Biz bu ülkenin altyapısına daha fazla kaynak ayırarak ülkenin geleceğini garanti altına alıyoruz. 2011 yılında yapılandırmadan net olarak 5.5 milyar liralık bir gelir beklentimiz var.

Önümüzdeki 3 yıllık dönemde istikrarlı bir büyüme içinde istihdamı artırmayı cari açığı düşürmeyi hedefliyoruz. İlk defa cari açığın düşürülmesi güçlü bir hedef olarak ortaya konuyor. En önemli olan toplumumuzun yaşam seviyesini yükseltmektir. Altyapı yatırımlarına devam edeceğiz, öncelik vereceğiz. Kamu yatırımlarını ekonomik ve sosyal projelerine yoğunlaştıracağız.

Harcama programlarını verimlililk artışı için gözden geçireceğiz. Vergi mevzuatını sadeleştirmeye çalışacağız. Vergiye gönüllü uyumun artırılması ve vergi tabanının geliştirilmesi için yasal düzenlemelere devam edeceğiz.

2012 bütçesinde cari açık azaltılıp, mali disiplin güçlendirilecek. 2012 yılında istihdam yüklerini aşağıya çekmek için 5.5 milyarlık bir kaynak aktarıyoruz.  İşveren primlerindeki 5 puanlık indirimi sürdüreceğiz. 2012 bütçesi ile aynı ve benzer kadrodaki personel arasındaki maaş farklılıklarının ortadan kaldırmayı hadefliyoruz. Kamu çalışanlarını enflasyona karşı ezdirmeyeceğiz. Eşit işe eşit ücret olarak bilinen düzenlemeyi hayata geçireceğiz.

2012 yılında üniversite harçlarını sabit tutuyoruz. Birçok ülkede 2 ya da 3 kat artırılıyor. Öğrenim ve harç kredisi ödeneklerini yüzde 17,3 artırıyoruz. Taşımalı eğitime olan desteği yüzde 37 oranında artırıyoruz.

2012 yılında Yeşil Kart sağlık hizmetlerini Sağlık Bakanlığı'na devrediyoruz. Aile hekimliği ödeneklerini yüzde 10.7 artırıyoruz. 2010 yılında başlanan hava ambulansı uygulamasına devem ediyoruz.

Sosyal Güvenlik sistemine 69 milyar liranın üzerinde bir transfer yapacağız. Bu transferlerde intibak düzenlemesi bu bütçenin içerisinde yer alacak. Çiftçilere 7.2 milyar liralık bir destek ödemesi yapmayı düşünüyoruz. Bu bütçeyi yaklaşık yüzde 20 oranında artırmış oluyoruz. Yerel yönetimlere yüzde 16.5 artırıyoruz. KÖYDES'e 512 milyon lira akatarıyoruz.

Mahalli idarelerde çalışan fazla personeli kamuya alıyoruz. Böylece mahalli idarelerin bütçelerine destek olacağız. 2011 yılında özelleştirmeden 9.5 milyar liralık bir gelir öngörmüştük. Fakat tahsilat öngörülenin çok altında kaldı. 2012 yılında bütçeye 10.5 milyar liralık bir gelir elde etmeyi bekliyoruz.

2012 bütçe giderlerinin 350.9 milyar lira, gelirlerin yüzde 13.4 artırılarak 329.8 milyar lira olması bekleniyor. Vergi gelirleri yüzde 11.4 artış ile 277.7 milyar lira olacak.  Faiz dışı fazla / milli gelir oranı yüzde 2 olacak.

Sigaranın maktu vergisindeki artış ile alkollü içeceklerdeki artışı konuşurken ben güncellemeden bahsettim. Diğerleri için vergi artışı dedik. Açıkçası ben buna üzüldüm, çünkü zamları gizlemek iddiassıyla güncelleme dediğim yazılıyor.

 Biz vergilerde bir artış yaptık, bu çok açık. Ama 1600 cc'ye kadar hiç artış olmadı. 1.6 üzerindeki araçların yüzde 93'ü ithal. Biz cari açığı azaltmak için bunu bir tedbir olarak ortaya koyduk. Ben zaten ÖTV artışı yaptığımızı ve bunun amacının cari açık olduğunu söyledim, bu konuda güncelleme kelimesini kullanmadım. 2011 yılında ilk 6 ayda tam 9.5 milyon cep telefonu ithal edilmiş. Evet bir ÖTV artışı var, ama bunun amacı ithalatı sınırlamak, dışarıya aktarılan kaynağı sınırlamak. Ne vatandaşla alay söz konusu, ne vergi artışını gizlemek söz konusu.  Sigara ve alkollü artışlar, maktu vergiler üzerindeki artışlar bunu getirdim.

YENİ BİR VERGİ ARTIŞI SÖZ KONUSU MU?

Hiç bir zaman şu olmayacak bu olmayacak demiyeceğim. Ekonomideki belirsizliğin sürdüğü bir dönemde yeri gelir aşağı yönlü yeri gelir yukarı yönlü değişiklikler yapılablir. Avrupa ve dünyadaki ekonomilerin içinde bulunduğu durumu görüyorsunuz. Gönül isterki vergi artışları hiç olmasa.

2012 yılında da global konjonktüre göre aşağı ve yukarı yönlü düzenlemeler olabilir. Şu an itibarı ile sabit maktu vergilerin yeniden değerleme yönünde artırılması şeklinde olacak. Sağlıklı vergi gelirleri ile harcamalarımızı finanse etmemiz gerekiyor.

Kamuya kaç kişi alınacağı da ihtiyaca binaen belli olacak. Öngörülerimize göre 90 bin olacağını düşünüyoruz. Türkiye'nin ihtiyaçları çerçevesinde gerekeni yapacağız. Dünya da kamu çalışanları azaltılıyor.