GEÇEN YILA GÖRE 7 MİLYON DOLAR AÇIK OLUŞTU

Merkez Bankası tarafından açıklanan 2011 yılı Mayıs ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerine göre, cari açık 2011 yılı Ocak-Mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 20 milyar 435 milyon dolar artış gösterdi. Geçen yılın ilk 5 ayında, cari açık 16 milyar 839 milyon dolar düzeyindeydi.Geçen yıl Mayıs'ta 2 milyar 944 milyon dolar açık veren cari işlemler hesabında, bu yılın aynı ayında 7 milyar 753 milyon dolar açık meydana geldi. Cari işlemler açığının artmasında dış ticaret açığındaki artış etkili oldu.

CARİ AÇIK TÜKETİME DAYANIYOR

Ocak-Mayıs döneminde 37.3 milyar dolara ulaşan cari açık, yıllıklandırılmış bazda 68 milyar 174 milyon dolara ulaştı. Yıllıklandırılmış cari açık yüzde 160 artış kaydetti. Merkez Bankası Danışmanı Zafer Yükseler'in hazırladığı çalışmada, son dönemde yükselen cari açığı, hızlı büyümeye bağlamanın gerçekçi olmadığı belirtildi ve büyümenin de temeline oluşturan tüketimin etkisine dikkat çekildi.
Çalışmada, ''2005–2010 döneminde, Türkiye'de cari işlemler açığının yükselmesinin temel nedeni tasarruf oranındaki düşüş. Bu durum, yurtiçi talep ağırlıklı büyüme stratejisi uygulayan Yunanistan, İspanya, İtalya ve ABD gibi ülkelerde de açıkça görülmektedir'' değerlendirmesine yer verildi.
Dış dengede 2010'da gözlenen bozulmanın süreceği tahmin edilen çalışmada, ''Böyle bir durumun, halen cari açık konusunda 15 ülkeden farklı konumda bulunan Türkiye'nin uluslararası piyasalardaki pozisyonunu zayıflatacağı ve ülke açısından risk oluşturacağı düşünülmektedir'' tespiti yapıldı.

15 ÜLKENİN PERFORMANSIYLA KARŞILAŞTIRMA YAPILDI

Merkez Bankası Danışmanı Yükseler'in '' Türkiye'nin Karşılaştırmalı Cari İşlemler Dengesi ve Rekabet Gücü Performansı (1997–2010 dönemi)'' konulu çalışması, bankanın internet sitesinde yayımlandı.Çalışmada, 1997–2010 döneminde Türkiye'nin dış ticaret ve cari işlemler dengesindeki gelişmeler ve etkileyen faktörler irdelendi.Cari işlemler dengesi performansını değerlendirebilmek amacıyla da ülkenin dış ticareti içinde önemli payı bulunan ve uluslararası piyasalarda rakip konumdaki 15 ülkenin performansıyla karşılaştırma yapıldı. Bu ülkeler, Almanya, İtalya, Fransa, İspanya, İngiltere, Yunanistan, Japonya, Rusya, Polonya, Çin, Güney Kore, Tayland, Malezya, Brezilya ve ABD olarak belirlendi. 15 ülke geneline ilişkin verilen oran ve değerler, bu ülkelerin ilgili yılda Türkiye ile yaptıkları toplam dış ticaret hacmi içindeki payları dikkate alınarak hesaplandı.

TÜRKİYE'DE CARİ AÇIK, 2005-2010 DÖNEMİNDE YÜKSELDİ
Çalışmaya göre, 1997-2010 döneminde cari işlemler dengesi, mal ticareti dengesine bağlı hareket etti ve Türkiye bu dönemde kronik olarak cari işlemler açığı verdi. Bu dönemde, cari açık, GSYH'nin ortalama yüzde 2,9'u oranında seyretti.Uluslararası piyasalarda, başta enerji olmak üzere, temel mal fiyatlarındaki yükselme, ekonomideki canlanma, rekabet gücündeki zayıflama ve uluslararası likidite bolluğunun finansman imkanlarını artırması, 2005'ten itibaren Türkiye'de cari açığın yükselmesine neden oldu. 1997–2004 döneminde GSYH'nin yüzde 1,1'i kadar olan cari işlemler açığı, 2005–2010 döneminde yüzde 5,2'ye çıktı.


BÜYÜME ZAYIFLADI, ANCAK CARİ AÇIKTA BOZULMA SÜRDÜ
Büyüme ile cari işlemler dengesi arasındaki bağın irdelendiği çalışmaya göre, 1997–2010 döneminde, yıllık ortalama GSYH büyüme hızı 15 ülkede yüzde 3,5, Türkiye'de ise yüzde 3,8 olarak gerçekleşti. Bu dönemde, Türkiye'de büyüme açısından üç farklı eğilim gözlendi. 1997–2001 döneminde, Asya-Rusya krizleri, Marmara depremi ve Şubat krizi nedeniyle Türkiye'de istikrarsız bir büyüme süreci yaşandı ve ortalama yıllık GSYH büyüme hızı yüzde 1 civarında kaldı. 2002–2006 döneminde, ortalama yıllık GSYH büyüme hızı yüzde 7,5'e yükseldi, 2007–2010 döneminde ise bu oran yüzde 2,3'e geriledi.